Zamek Książ

Tym razem nasze kroki skierujemy do Książa, największego a zarazem najwspanialszego z dolnoślaskich zamków. Trasa wycieczki będzie prowadziła ze Świebodzic do Wałbrzycha. W terenie pomocna będzie aktualna mapa (np. "Góry Wałbrzyskie i Kamienne" w skali 1: 50 000 wydane przez PPWK lub ten sam tytuł z wydawnictwa Eko-Graf). Ze względu na dużą ilość atrakcji, które czekają na nas na trasie, przez Świebodzice przejdziemy bez szczegółowego zwiedzania. Ze stacji PKP kierujemy sie do rynku, gdzie odnajdziemy znaki szlaku czerwonego, który bedzie nam towarzyszył aż do zamku. Zmierzamy w górę, doliną rzeki Pełcznicy, by po krótkim czasie skręcić w prawo (zgodnie ze szlakiem) w kierunku parku otaczającego zamek.
Pierwszym punktem dnia są obiekty Sudeckiego i Państwowego Stada Ogierów. Możemy zwiedzić m.in. zabytkową ujeżdżalnę, stajnie, tereny jezdzieckie (hipodrom i tor przeszkód). Możliwe jest także wynajęcie bryczki i przejażdżka po parku. Kierując się dalej, zgodnie z czerwonym szlakiem dotrzemy w krótkim czasie do zamku.

Zamek na skale


Książ w 1694 r.

Jest to największy na Śląsku zespół zamkowy (znajduje się tutaj ponad 400 pokoi). Powyższe zdjęcie przedstawia stan z 1694r. Trudno jest mówić o jednolitym stylu zamku, gdyż przez wieki wielokrotnie był rozbudowywany i przebudowywany. Najstarsza, średniowieczna część pochodzi z końca XIII w., kiedy to na skalnym cyplu w zakolu rzeki Pełcznicy, nad głębokim wąwozem, książę świdnicki Bolko I wystawił swoją nową siedzibę. W późniejszych okresach zamek dzielił losy całego Śląska wielokrotnie zmieniając właścicieli, by od 1509 r. aż do końca wojny być własnością rodu Hochbergów.
Do zamku wchodzi się od północnego wschodu poprzez budynek bramny, za którym znajdują się kasy biletowe. Zwiedzanie wnętrz dozwolone jest wyłącznie z przewodnikiem (można dołączyć do jakiejś grupy). W szczegóły historyczne i architektoniczne wprowadzi nas właśnie miejscowy przewodnik. Zwiedzimy m.in.: monumentalną Salę Maksymiliana, Salony Zielony i Czerwony (o lustrzanych dekoracjach sklepień i posadzek) oraz Chiński, Barokowy i Błękitny, a także najstarszą, średniowieczną część zamku z dominującą nad nim wieżą (przebudowana w późniejszych okresach), udostępniona dla zwiedzających. Po powrocie na dziedziniec swoje kroki skierujmy ku tarasom zamkowym. Powstały one na miejscu dawnych fortyfikacji, a stanowią najpiękniejszy z ogrodów zamkowych na Śląsku. Jest to układ wielopoziomowych tarasów otaczających zamek niemal ze wszystkich stron. Spacer nimi dostarcza niezapomnianych wrażen.

U podnóża zamku

Po zwiedzeniu zamku kontynuujemy naszą wędrówkę czerwonym szlakiem. Zmierzamy teraz w dół do Wąwozu Książ, który podziwialiśmy z zamkowych tarasów. Po drodze mijamy Sudecki Ogród Dendrologiczny, gdzie rosną unikalne okazy drzew - pomniki przyrody. Księciem pośród kilkudziesięciu okazów jest rosnący nieco niżej pięciowiekowy cis "Bolko". W jego pobliżu rosnie także bardzo interesujący wiciokrzew pomorski, o wiotkich pędach i eliptycznych, delikatnych listkach.
Schodząc dalej w dół dochodzimy do mostu na Pełcznicy, za którym skręcamy w lewo (jak prowadzi szlak zielony). Dalsza wędrówka prowadzi doliną do Wąwozu Książ. Urwiste ściany wąwozu i szumiąca w dole rzeka dostarczaja niesamowitych wrażen. Teraz możemy uzmysłowić sobie jak doskonale wkomponowany w teren jest sam zamek. Niemożliwością wydaje się być jego zdobycie. Na którymś z kolejnych zakrętów wąwozu ścieżka zaczyna wznosić się do góry i wyprowadza na jego krawędź. Po chwili dochodzimy do Starego Książa. Jest to malownicza sztuczna ruina, wzniesiona w 1794 r. zgodnie z panującą ówcześnie modą. Wykorzystano w niej oryginalne elementy renesansowe (portale, obramienia okienne). Zamek, mimo iż jest sztucznie wzniesioną ruiną, ma swoją dawniejszą historię. Niedawno prowadzone tutaj badania archeologiczne potwierdziły wcześniejsze przypuszczenia, że budowla stoi na miejscu dużo starszego od niej założenia.

Palmy, bananowce i inne ...

Naszą wędrówkę kontynuujemy zielonym szlakiem, który doprowadza nas do drogi wylotowej z Wałbrzycha. Po jej drugiej stronie znajduje sie słynna wałbrzyska Palmiarnia, gdzie hoduje się wiele odmian dalii, rododendronów, magnolii i azalii. Nie brakuje również roślin pochodzących z egzotycznych krajów: palm, bananowców (owocujacych!) itp. Ciekawostką jest to, że ściany Palmiarni pochodzącej z początku wieku zostały wyłożone lawą z sycylijskiego wulkanu Etna. Znajduje się tu także kawiarenka, w której możemy spędzić kilka chwil.
W drogę powrotną należy kierować się do centrum miasta. Po ok. 30 minutach dotrzemy do stacji PKP Wałbrzych-Szczawienko.

Krzysztof Dobrowolski

Zobacz na mapie Polski, gdzie znajduje się opisywany powyżej teren.