Rowerem przez Żuławy Wiślane

Są takie dni, gdy nawet zawzięty rowerzysta górski ma dosyć morderczych podjazdów i dla przekory robi trasę płaską jak stół. Jak sie mieszka w Gdansku, bez problemów można taka trase ułożyc bo Żuławy mamy na wyciągnięcie ręki. Właśnie taką trasę w płaskim jak stół terenie zrobiliśmy w kwietniu 2003.

Średniowieczna historia

Wycieczkę zaczęliśmy od wsi Grabiny - Zameczek. Na pozór wieś wydaje się miejscowością mało ciekawą, gdzie od początków osady nic się nie działo. I tu jesteśmy w błędzie. Grabiny wpisały się do historii bardzo wyraźnie, niestety śladów tych wydarzeń nie jest zbyt wiele, tak więc wieś leży poza trasami wycieczek zorganizowanych. Pokusiłbym się nawet o stwierdzenie, że rodowici mieszkańcy o historii swojej wsi wiedzą zapewne niewiele. Po raz pierwszy została wymieniona w dokumencie księcia Mściwuja z 1273r, jako Grabino. Po zagarnięciu Pomorza przez Krzyżaków urosła do rangi ważnego gospodarczo ośrodka administracyjnego, rządzonego przez wójtów. Ich siedzibą był już w XIV w. dwór obronny, otoczony wałem i palisadą oraz fosą. Dzięki doskonałym warunkom glebowym majątek stał się wkrótce jedną z głównych baz hodowlanych w państwie krzyżackim. W 1404 r. np. znajdowało się w niej 2200 owiec, 120 sztuk bydła, 480 świń a nadto stadnina liczaca 300 koni. Z uwagi na częste przyjazdy do bogatej posiadłości mistrzów Zakonu, wybudowano w 1406 r. nowy murowany zamek.


Żuławski krajobraz

Niestety nie zawsze panował tu dobrobyt i spokój. Z chwilą wybuchu wojny 13-letniej gdańszczanie wyprawili się bezzwłocznie do Grabiny-Zameczek, by go zagarnąć. W 1459 r. zrównano zamek a otaczające go elementy obronne zostały zburzone na polecenie gdańskiej Rady Miejskiej. Mszczac się Krzyżacy zniszczyli i zrabowali majątek, a służbę wymordowali. Spustoszona posiadłość przejął jako dzierżawę jeden z patrycjuszy gdańskich i odbudował forteczkę. W późniejszych latach Grabino było zdobywane przez wojska Stefana Batorego który walczył ze zbuntowanym miastem Gdanskiem. W 1577 r. ten sam król zatrzymał się kierując z Grabiny akcją represyjną przeciw Gdańskowi. W 1628 i 1628 r. w odbudowanym zamku przebywał król szwedzki Gustaw Adolf, inicjator wojny z Polska i wódz rozbójniczej armii. Podczas potopu Szwedzi organizowali stąd łupieskie wyprawy na Gdańsk. W styczniu 1657r. gdy zamarzły wody w fosie zamkowej, ruszyły na Grabin oddział gdański w sile 1600 ludzi. Po zażartej walce zdobyto warownię. W późniejszych czasach wojenne uciążliwości nie omijały majątku grabińskiego, ale kończyło się na kwaterunkach i rekwizycjach.Do obecnych czasów dotrwała dobrze zachowana fosa i gotyckie mury dawnego browaru.

"Wyspa plejstoceńska"

Oprócz pozostałości historycznych obok wsi można odnaleźć ciekawostkę przyrodniczą a bardziej dokładnie: geologiczna. Nieopodal wsi znajduje się najwyższe wzniesienie na terenie całego terenu delty Wisly.


Wyspa plejstoceńska

Wzniesienie to zostało nazwane "wyspą plejstoceńską". Ta wyspa była najwyższym punktem jakie zdobyliśmy w trakcie całej wycieczki - całe 14 m.n.p.m. To byl podjazd !! Powracając do wyspy, to jej nazwa wzięła się z tego, że jest tworem geologicznym powstałym w plejstocenie czyli w okresie lodowcowym i wyłania się z późniejszych osadów, naniesionych przez wody wiślane.

Ku zachodzącemu słońcu

Z Grabiny pojechaliśmy do Osic, tutaj ciekawy kościół, dalej przez Giemlice i Leszkowe dojechaliśmy w okolice Wisły. Z tego miejsca kierowaliśmy sie, jadac po wale, do Steblewa. Ten odcinek był nieco wertepiasty, ale jakie krajobrazy. Otwarta przestrzeń a na pierwszym planie rozlewająca się w dolinie rzeka Wisła i ten spokój.


Dom z podcieniem w Steblewie

W Steblewie kolejna atrakcja: pozostałości po ruinach średniowiecznego kościoła, dodatkowo na prawo od ruin stoi grobowiec rodziny Wessel, na ścianach grobowca zamieszczona została krótka informacja o historii tej rodziny z rysunkiem drzewa genealogicznego. Z tej wsi daliśmy czadu, gdyż słonce zamierzało zajść a nasze rowery bez światełek, tak więc po drodze mijaliśmy zabytkowy kościół w Suchym Dąbie. Przy ostatnich promykach słońca dotarliśmy do Grabiny-Zameczko. To był udany wyjazd, wiele atrakcji historycznych, może troszkę szkoda, że mało górek po drodze no ale cóż, nie można mieć wszystkiego.

Michał Szymański
http://michal.szymanski.free.fr/WypadyRowerowe/

Zobacz na mapie Polski, gdzie znajduje się opisywany powyżej teren.