Las Teutoburski, fragment ¦redniogórza Europejskiego > NIEMCY

Z Sudetami, czę¶ci± ¦redniogórza Europejskiego studenci wrocławskiej geografii s± do¶ć dobrze obeznani. Dzieje się tak dzięki własnym zainteresowaniom, pracom wynikaj±cym z działalno¶ci koła naukowego czy też programu nauczania ujmuj±cego Sudety jako obiekt dydaktyczny. Tylko mimochodem wspomnę jeszcze o innym mniej formalnym sposobie poznawania gór podczas upojnych (albo upojonych) wycieczek i ekspedycji "naukawych" np. z Wałbrzycha Szczawienko do "chatki". Maj±c na uwadze te zainteresowania braci studenckiej chciałbym podzielić się wiadomo¶ciami o innej czę¶ci ¦redniogórza Europejskiego zwanej Lasem Teutoburskim (Teutoburger Wald) Wcze¶niej jednak kilka słów wprowadzenia.

Próg ¦redniogórza Europejskiego jako geologiczne typy budowy obejmuje stare pofałdowane w czasie orogenezy waryscyjskiej, zrównane, a następnie wydĄwignięte i odmłodzone góry zrębowe ( np. Sudety , Harz) Góry te ograniczone s± krawędziami tektonicznymi. W licach progów na uskokach odsłaniaj± się skały o różnej odporno¶ci. Wspóln± cech± jest występowanie kotlin, których geneza nie jest jednoznacznie okre¶lona. (Spieraj± się tu dwie teorie. Pierwsza jako przyczynę powstania ukazuje tektonikę, druga za¶ denudację.) O wspólnych geologicznych powi±zaniach ¶wiadcz± także małe obszary wulkaniczne z pokrywami i kopułami bazaltowymi (np. Siedem Gór (Siebengebierge) pod Bonn lub znany kołowym naukawcom PK "Chełmy")

Las Teutoburski jest w±skim pasem górskim o długo¶ci około 110 km rozci±gaj±cym się z południowego wschodu na północny zachód, a więc zgodnie z kierunkiem sudeckim albo herzyńskim. Składa się z trzech równoległych łańcuchów, z których najwyżej wznosi się południowy. Najwyższe wzniesienie to Velmerstod (468m n.p.m.) na południowo wschodnim krańcu. Od tego miejsca wysoko¶ci zmniejszaj± się stopniowo w kierunku północno zachodnim. Położenie pomiędzy nizin± (Nordwestfalischen Tiefland) i niskim pogórzem (Osnabrücker Hügelland) usprawiedliwia nazwanie tego niewysokiego pasa wzniesień górami. Las Teutoburski obserwowany od południa wywiera silne wrażenie ukazuj±c się poro¶niętym lasem zrębem wyrastaj±cym z płaskiego, łagodnie pochylonego przedpola. Od północy natomiast charakter jednolitej "¶ciany" gór nie wydaje się być wyraĄnym z powodu obecnych z tej strony wzniesień łagodz±cych różnice wysoko¶ci względnych pomiędzy przedpolem i wyniesionym progiem. Jednak również tutaj Las Teutoburski w sposób szczególny zaznacza się w krajobrazie poprzez przewyższenie pogórza o 150 do 200 m, oraz poprzez okalaj±cy płaszcz lasu.

Warto też wspomnieć o tym , że Las Teutoburski na całej swej długo¶ci tworzy granice obszarów odpływowych. Dzieli zlewnie Wesser od Ems i płyn±cej do Renu Lippe.

Las Teutoburski to dzi¶ przede wszystkim miejsce turystyki weekendowej, znakomicie zorganizowany teren do kolarstwa górskiego i jazdy konnej.
p align="left" class="kol2">
U podnóża gór rozwinęło się miasto Bielefeld. O¶rodek przemysłowy i siedziba postawionego w latach '60, według niespotykanych wzorców, nie tylko architektonicznych, ale i ideologicznych, uniwersytetu (wszystkie fakultety wraz z cał± infrastruktur± pod jednym dachem).

Artykuł był także prezentowany w II numerze Naszej Geografii. Pisma wydawanego przez studentów geografii Uniwersytetu Wrocławskiego.