Artykuły i relacje z podróży Globtroterów

Wietnam. Dziedzictwo Czamów – My Son. > WIETNAM


emerytkawpodrozy emerytkawpodrozy Dodaj do: wykop.pl
relacje z podróży

Zdjęcie WIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Ruiny budowli ludu Czamów (1) – My Son, WietnamGdyby chcieć trzymać się chronologii, zwiedzanie Wietnamu należałoby zaczynać od wizyty w My Son (UNESCO), tutaj bowiem odkryto najstarsze ślady ludu Czamów zamieszkujących tereny południowego i środkowego Wietnamu w okresie między II a XIX wiekiem. Uroku reliktów historii nie umniejsza jednak fakt, że zwiedzam Wietnam w porządku bardziej geograficznym niż chronologicznym…

Król Bhadravarman (380–413 naszej ery) wybrał teren, na którym jestem, na miejsce kultu religijnego. Większość budowli poświęcona była Śiwie, którego uważano za twórcę i obrońcę/protektora państwa Czampa i jego władców. Największy rozkwit ośrodka przypadł na okres od IV do XIII wieku. Po upadku państwa Czampa dżungla upomniała się „o swoje” – popadające w ruinę budowle pokryła bujna tropikalna roślinność. Ponownie odkryto je w końcu XIX wieku – francuscy archeologowie odrestaurowali część budowli. W czasach amerykańskiej wojny Wietkong wykorzystywał My Son jako swoją bazę, co dopełniło dzieła zniszczenia – bo takie miejsce musiało być celem ataków amerykańskich bombowców. Bombardowania zostały przerwane dopiero po interwencji Philippe Sterna, eksperta w dziedzinie sztuki ludów Czampa, u prezydenta Nixona. Naloty w ten rejon zostały wstrzymane, było już jednak trochę za późno.

Zdjęcia: My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Ruiny budowli ludu Czamów (2) – My Son, Wietnam, WIETNAM
My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Ruiny budowli ludu Czamów (2) – My Son, Wietnam, WIETNAM


Pierwotnie świątynie budowane były z drewna, te jednak zniszczył wielki pożar w VI wieku. W wieku następnym zostały odbudowane, tym razem już z robionej na miejscu cegły. Na początku XX wieku można było doliczyć się około siedemdziesięciu budowli, dzisiaj jest ich znacznie mniej, wiele z nich to tylko sterta gruzu porośniętego trawą i krzakami. Francuscy archeologowie podzielili budowle na dziesięć grup, oznaczając je literami. Brzmi okropnie! Bo budowle Czamów to nie suche litery, ale cała ideologia. Krążymy po ruinach, słuchając objaśnień przewodnika.

Zdjęcia: My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Ruiny budowli ludu Czamów (3) – My Son, Wietnam, WIETNAM
My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Ruiny budowli ludu Czamów (3) – My Son, Wietnam, WIETNAM


Typowa świątynia jest symbolicznym, miniaturowym odzwierciedleniem świata. Fundamenty to symbol ziemi, na niej wznosi się świątynia, której strzelista wieża wskazuje niebiosa. Rów wokół budowli symbolizuje oceany. Czamowie nie znali łuku sklepiennego, kształtowali sklepienia z cegieł, układając je w sposób zbiegający się ku szczytowi (na kształt piramidy), tworząc coś w rodzaju wieży. W czasach świetności te wieże pokryte były złotem. Teraz większość tych, które się zachowały, porasta trawa i mchy.

Zdjęcia: My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Sklepienie wieży w budowli ludu Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM
My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Sklepienie wieży w budowli ludu Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM


Czamowie nie stosowali zaprawy, ale szczególnego rodzaju żywicę. Uwagę zwracają starannie ułożone stosy cegieł zabezpieczone siatką. To oryginalne cegły, z czasów Czamów, odzyskane z rumowisk. Naukowcy początkowo wykorzystywali je do rekonstrukcji budowli, ale po zastosowaniu nowożytnego spoiwa, czy nawet żywicy, pozyskiwanej jednak współcześnie, bardzo szybko niszczały. Zatem odstąpiono od tej metody. Cegły czekają, aż tajemnica wznoszenia murów przez Czamów zostanie w pełni odkryta.

Zdjęcia: My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Otwór okienny w budowli ludu Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM
My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Otwór okienny w budowli ludu Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM


Większość budowli nie ma okien, w nielicznych są otwory okienne zabezpieczone trzema tralkami nieco różniącymi się między sobą kształtem – to symboliczne ujęcie Trimurti – trzech aspektów boga w hinduizmie, w postaci Brahmy, Wisznu i Śiwy.

Zdjęcia: My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Oryginalne cegły odzyskane z ruin budowli Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM
My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Oryginalne cegły odzyskane z ruin budowli Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM


Ciekawy jest sposób, w jaki Czamowie zdobili swoje świątynie. Postacie bóstw czy apsar rzeźbione były w ceglanym murze już po wzniesieniu budowli. Wiele z nich pozostało niedokończone… Są też i rzeźby wolno stojące, żadna z nich nie ma głowy. Pokazując to, pan przewodnik z żalem pyta i udziela odpowiedzi: a gdzie są głowy? We Francji.

Zdjęcia: My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Rzeźby w ruinach świątyni ludu Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM
My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Rzeźby w ruinach świątyni ludu Czamów – My Son, Wietnam, WIETNAM


Za cenę wyposażenia francuskich muzeów okaleczano rzeźby w miejscu, gdzie winny pozostać na zawsze. Nie można nie dostrzec wkładu Francuzów w zinwentaryzowanie i zabezpieczenie stanowiska archeologicznego. Dzięki temu po zniszczeniu My Son przez Amerykanów sporo wiadomo o tym, jak wyglądało to miejsce przed ostatnią wojną. Ale też nie można nie zauważyć wręcz barbarzyńskiego obchodzenia się z dziedzictwem rdzennych ludów tej ziemi.

Zdjęcia: My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Ruiny budowli ludu Czamów (4) – My Son, Wietnam, WIETNAM
My Son, Wybrzeże Południowo-Środkowe, Ruiny budowli ludu Czamów (4) – My Son, Wietnam, WIETNAM


Doceniając wyniki badań Francuzów, nie można też zapomnieć o udziale innych narodów w ratowanie zabytków Wietnamu. W pracach konserwatorskich w My Son uczestniczył również Polak, Kazimierz Kwiatkowski. Ale tablicy mu poświęconej (podobno jest) tutaj w ruinach My Son nie znajduję.

Ruiny My Son są często porównywane do ruin Angkor (Kambodża) lub Bagan (Mjanma). I rzeczywiście, każde z tych miejsc było religijnym i kulturalnym centrum pewnej cywilizacji i każde z nich popadło w zapomnienie. Pozostałości My Son są znacznie mniejsze, zatem można by pomyśleć, że nie robią takiego wrażenia jak rozległe relikty Angkor czy Bagan. Są jednak pięknie położone w otoczeniu gór, mają swój urok i warto było tutaj przyjechać.


Więcej w eKsiążce „Emerytka w Wietnamie”.
Zaglądnij też na: http://emerytkawpodrozy.blogspot.com/

Zdjęcia

WIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Ruiny budowli ludu Czamów (1) – My Son, WietnamWIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Ruiny budowli ludu Czamów (2) – My Son, WietnamWIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Ruiny budowli ludu Czamów (3) – My Son, WietnamWIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Sklepienie wieży w budowli ludu Czamów – My Son, WietnamWIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Otwór okienny w budowli ludu Czamów – My Son, WietnamWIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Oryginalne cegły odzyskane z ruin budowli Czamów – My Son, WietnamWIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Rzeźby w ruinach świątyni ludu Czamów – My Son, WietnamWIETNAM / Wybrzeże Południowo-Środkowe / My Son / Ruiny budowli ludu Czamów (4) – My Son, Wietnam

Dodane komentarze

brak komentarzy

Przydatne adresy

Brak adresów do wyświetlenia.

Strefa Globtrotera

Dział Artykuły

Dział Artykuły powstał w celu umożliwienia zarejestrowanym użytkownikom serwisu globtroter.pl publikowania swoich relacji z podróży i pomocy innym podróżnikom w planowaniu wyjazdów.

Uwaga:
za każde dodany artykuł otrzymujesz punkty - przeczytaj o tym.

Jak dodać artykuł?

  1. Zarejestruj się w naszym serwisie - TUTAJ
  2. Dodaj zdjęcia (10 punktów) - TUTAJ
  3. Dodaj artykuł (100 punktów) - TUTAJ
  4. Artykuły są moderowane przez administratora.

Inne Artykuły

X

Serwis Globtroter.pl zapisuje informacje w postaci ciasteczek (ang. cookies). Są one używane w celach reklamowych, statystycznych oraz funkcjonalnych - co pozwala dostosować serwis do potrzeb osób, które odwiedzają go wielokrotnie. Ciateczka mogą też stosować współpracujący z nami reklamodawcy. Czytaj więcej »

Akceptuję Politykę plików cookies

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2001 - 2018 Globtroter.pl