Quilmes – dwa konflikty > ARGENTYNA

28 grudzień 2007
Do wioski Quilmes mam 3 km, a stamt±d w bok od drogi do ruin jeszcze 5 km. Na drodze do ruin zastaję blokadę z pni, gałęzi i kamieni z różnymi hasłami. Ruiny s± niedostępne dla zwiedzaj±cych. Przedzieram się obok blokady i szutrow± drog± lekko pod górę zaczynam marsz. Grunt jest bardzo kamienisty a wokół rosn± tylko kolczaste krzewy i wysokie kaktusy. Gdy jestem w połowie drogi nadjeżdża kolumna kilku samochodów. Pierwszy zatrzymuje się i mnie zabiera – to jaki¶ prawnik, który wyja¶nia mi przyczyny zamknięcia ruin dla zwiedzaj±cych. S± dwa konflikty – pierwszy pomiędzy firm± dzierżawi±c± ruiny a władzami stanu Tucuman, drugi pomiędzy władzami stanu Tucuman a społeczno¶ci± indiańsk±. Firma dzierżawi±ca obiekt miała podpisan± umowę dzierżawy na 10 lat i ten okres niedawno upłyn±ł. W tym okresie firma zbudowała hotel, restaurację i maleńkie muzeum oraz utrzymywała ruiny. Obecnie władze Tucuman nie chc± przedłużyć umowy, a firma nie chce opu¶cić obiektu, który jest obsadzony pilnuj±cymi policjantami. Cała masa ludzi, która się akurat zjeżdża to przedstawiciele władz stanu Tucuman, dotychczasowi dzierżawcy, prawnicy obu stron, dziennikarze i biegli do wyceny nieruchomo¶ci i ruchomo¶ci maj±cy spisać cały maj±tek. Na teren ruin wej¶ć nie mogę, więc pozostaje mi obejrzenie z niewielkiej odległo¶ci kamiennych murów u podnóża gór i czę¶ciowo na stoku, tarasów przyozdobionych w różne wzory i resztki domów Indian Quilmes. Strategicznie, lokalizacja osady była całkiem nieĽle pomy¶lana – u podnóża stromych gór tworz±cych niewielki łuk, z widokiem na rozległ± dolinę, tylko niestety do¶ć daleko od rzeki. Z trzech stron dostępu do osady broniły strome stoki górskie, za¶ od frontu spory kamienny mur. Ponoć na tym obszarze prawie wszystkie osady Indian były lokalizowane w ten sposób. Widok na dolinę pełn± kaktusów jest imponuj±cy, gdzieniegdzie na niebieskim niebie s± białe obłoki i wszystko to stwarza ciekaw± panoramę. Wracam do wsi i przy barykadzie zastaję Indian (barykada i hasła s± ich dziełem) poznaj±c w trakcie rozmowy z nimi drugi konflikt. Indianie (twierdz±, iż s± potomkami plemienia Quilmes) chc± przej±ć ruiny, lecz niestety spotykaj± się ze stanowcz± odmow± władz Tucuman, które maj± już najprawdopodobniej następnego chętnego do dzierżawy. Ma być niby licytacja, ale Indianie twierdz±, że nawet gdyby stanęli do licytacji i tak jej nie wygraj± ze względu na korupcję, a poza tym s± za biedni. Indianie Quilmes zasiedlili ten obszar bardzo dawno temu, nie ulegli Inkom i ponad 100 lat stawiali opór najeĽdĽcom hiszpańskim. W drugiej połowie XVII wieku ulegli. W tym okresie było ich kilkana¶cie tysięcy. Większo¶ć zginęła w walkach, reszta została schwytana i na pieszo pognana przez 1500 km w okolice Buenos Aires. Do celu dotarła tylko garstka, ale i ci nie byli w stanie przystosować się do nowych warunków daleko od swojej siedziby. Twierdza Quilmes popadła w zapomnienie, aż do 1978 roku, kiedy grupa archeologów argentyńskich postanowiła odrestaurować ruiny. Prace szły opornie do momentu, gdy miejscem zainteresował się facet z kas±. Władze Tucuman sprywatyzowały ruiny, a ów facet dzierżawił do niedawna ten obiekt. Dzisiejsi Indianie Quilmes zajmuj± się rolnictwem, tak jak ich przodkowie.

Nazajutrz w Salta poznaję Diego – kustosza w muzeum sztuk pięknych, który opowiada o prekolumbijskiej kulturze Indian zamieszkuj±cych te ziemie, pokazuj±c trochę ciekawej ceramiki z wpływami kultury Tihuanaco (ceramika nie jest udostępniona dla zwiedzaj±cych i jest w podziemiach). Zapamiętuję jego zdanie: „Argentyńczycy bardziej chc± być Europejczykami niż utożsamiać się z Ameryk±, a poza tym nie s± zainteresowani pracami archeologicznymi z epoki prekolumbijskiej”. Konflikt o ruiny? Władze mogłyby uczynić dobry gest w stosunku do potomków budowniczych tej twierdzy w ramach skromnej rekompensaty za brutaln± przeszło¶ć.