Artykuły i relacje z podróży Globtroterów

Tikal- niezwykłe miasto Majów > GWATEMALA


Borneo85 Borneo85 Dodaj do: wykop.pl
relacje z podróży

Zdjęcie GWATEMALA / Peten / Tikal / TikalCywilizacja Majów zawsze działała na wyobraźnię ludzi. Jeśli fascynuje Was ich życie i tajemnice związane z cywilizacją przeczytajcie relację z podróży do Tikal.

Spośród gęstwiny tropikalnych lasów szczelnie okrywających niewysokie wzgórza gdzieniegdzie wyrastają wierzchołki kamiennych budowli. Olbrzymie, tętniące niegdyś życiem miasto z dziesiątkami piramidalnych świątyń przejęła w swoje władanie natura. Teraz, po kilkusetletniej przerwie dzięki staraniom archeologów i zapaleńców znów można podziwiać niezwykłe Majańskie miasto Tikal.

Zdjęcia: Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA
Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA



Tikal to najpotężniejsze niegdyś miasto Majów i zarazem całej Mezoameryki. Jego powstanie i dzieje nierozerwalnie połączone są z historią cywilizacji Majów, którą stworzyła grupa ludów indiańskich zamieszkująca głównie płw Jukatan (obecnie Meksyk i Belize) oraz przyległe do niego obszary El Peten (Gwatemala i Honduras) i która była jedną z najważniejszych i najbardziej zaawansowanych cywilizacji obu Ameryk.

Czas trwania kultury majańskiej to począwszy od tak zwanego okresu preklasycznego (400p.n.e do 250n.e) kiedy na El Peten zaczęły rozwijać się coraz większe ośrodki miejskie zorganizowane wokół kamiennych centrów ceremonialnych, poprzez okres klasyczny(250n.e - 900n.e) czyli czas rozkwitu kultury Majów, aż po post klasyczne wieki schyłkowe(900-1500n.e) .

Zdjęcia: Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA
Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA



Często mówi się o Imperium Majów. Nie jest to poprawne określenie ponieważ ludy te nigdy nie stworzyły jednego scentralizowanego państwa z monarchą na czele.

Miasta takie jak Tikal wraz z przyległymi wioskami a czasem nawet z mniejszymi wasalnymi ośrodkami miejskimi pełniły funkcje małych państw.

Władcy poszczególnych miast-państw prowadzili bezustanne wojny z sąsiadami. Jednak w przeciwieństwie do konfliktów europejskich nie były one skierowane w celu podbicia i aneksji wrogich terytoriów. Ich główny cel stanowiło pojmanie możliwie największej liczby jeńców oraz ustanowienie nowej dynastii w pokonanym mieście. Schwytanych władców i członków rodów panujących najczęściej składano w ofierze bogom. Podobnie postępowano z jeńcami z których część stawała się niewolnikami.

Tikal miało nieco inny charakter niż współczesne miasta. Było głównie centrum ceremonialno - kultowym oraz siedzibą króla i warstwy rządzącej. Z tego powodu liczba ludności była względnie niewielka. Miasto zamieszkiwali przedstawiciele arystokracji, urzędnicy administracji, kapłani i dowódcy wojskowi.

Zdjęcia: Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA
Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA



Pozostała część społeczeństwa - rolnicy, rzemieślnicy, kupcy itd żyli na peryferiach, osiedlach i wioskach wokół miasta.

Podstawę gospodarki mieszkańców Tikal stanowiło rolnictwo oraz w nie mniejszym stopniu handel. Dzięki zastosowaniu metody wypaleniskowej która pozwalała na szybkie pozyskiwanie dużych połaci ziemi pod uprawę indianie mogli pozwolić sobie na osiadły tryb życia i budowę miast.
Na wydartych dżungli terenach uprawiano kukurydze, fasole,paprykę, bawełnę i wiele innych roślin uprawnych.

Rozwinięty handel pozwalał pozyskać niedostępne w danym regionie produkty jak np sól w głębi lądu itd. Możliwy był dzięki sieci dróg- Sagbe tzw białych szlaków. Budowane z wapienia trakty o bardzo długich przekraczających czasem 100 km prostych odcinkach łączyły ze sobą poszczególne miasta.

Do ruin Tikal docieram tuż po wschodzie słońca z odległego o 60 km Flores. Po kilkuset metrowym spacerze wśród gęstej selwy pojawiają się pierwsze kamienne ruiny. Nieco dalej leśna ścieżka wprowadza wprost na tzw Wielki Plac. Okolica robi olbrzymie wrażenie. Wysokie na ponad 40 metrów piramidy schodkowe w otoczeniu dziesiątek innych głównie ceremonialnych budowli w akompaniamencie odgłosów dżungli działają na wyobraznię. Można się jedynie domyślać jak czuł się w 1695r hiszpański ksiądz który jako pierwszy odkrył Tikal.

Zdjęcia: Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA
Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA



Obecnie komleks zajmuje powierzchnie 60km kw i liczy ponad 4 tys budowli. Jedną z największych atrakcji ruin jest możliwość wspięcia się na najwyższą piramidę w kompleksie - świątynie nr IV i podziwianie niezwykłej panoramy. Budowla wychodzi wysoko ponad korony drzew i dzięki temu można podziwiać ciągnący się po horyzont falujący tropikalny las. Gdzieniegdzie z zielonego oceanu drzew wyłaniają się białe wapienne budowle Tikal.

Chyba każdy odwiedzający zastanawia się ile wysiłku włożyli budowniczowie w powstanie tak dużych i skomplikowanych konstrukcji. Bez znajomości żelaznych narzędzi i zwierząt pociągowych stworzono liczące po 200 tys metrów sześciennych kamienia piramidy.

Na ścianach Świątyni Inskrypcji oraz na rozrzuconych po całym mieście stelach wyryto setki napisów.
Majowie posługiwali sie własnym pismem. Ich unikalny system logograficzny pozwalał te same wyrazy zapisać na kilka różnych sposobów - obrazkowo lub fonetycznie.
Skomplikowane hieroglify ustawione w odpowiedniej kolejności tworzyły krótkie zdania.
Pismo było również elementem ozdobnym.
Wykuwano je na płytach nagrobnych - stelach, ołtarzach, schodach. Powstały również tzw Ksiegi Rękopiśmienne na papierze z kory i skórze.

W pobliżu tzw Centralnego Akropolu znajduje się Plac Zaginionego Świata, na którym wzniesiono platformę do prowadzenia obserwacji astronomicznych.

Majowie prowadzili precyzyjne obserwacje, potrafili obliczyć czas obrotu księżyca wokół ziemi, przewidywali zaćmienia oraz stworzyli skomplikowany system mierzenia czasu na podstawie którego powstał słynny ostatnimi czasy kalendarz Majów.
Według tzw Długiej Rachuby dany dzień określano liczbą dni jaka upłynęła od daty początkowej. Badacze obliczyli ze wypada ona na rok 3114 p.n.e.
Cykliczny kalendarz Majów dzielił się na 13 baktunów każdy po 395 lat. Datą końcową miał być grudzień 2012 roku kiedy to kończył sie pełen cykl i rozpoczynał kolejny.
Alechandro Perez - przywódca współczesnych Majów odcina się od bzdurnych teorii jak je nazywa oraz przypomina że inskrypcje mówią o datach pózniejszych niż grudzień 2012r.

Zdjęcia: Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA
Tikal, Peten, Tikal, GWATEMALA



Niezwykle krwawe, kosztowne i wyniszczające wojny nierzadko prowadziły do lokalnych kryzysów. Tak było w przypadku Tikal które po długim konflikcie z miastem Calakmul zaczęło podupadać. Około roku 700 n.e zaprzestano wznoszenia kamiennych budynków. Liczba ludności dramatycznie zmalała a po niedługim czasie miasto wyludniło się całkowicie.(899r.)

Podobny los spotkał wiele innych miast na tym obszarze. Przyczyny zjawiska nie są do końca wyjaśnione. Ludzie opuscili skupiska miejskie i powrócili do życia w niewielkich, ukrytych w dżungli wioskach.

Najpopularniejsze teorie mówią o przeludnieniu majańskich miast, epidemii, lub suszy która miała dotknąć te tereny w owym czasie i spowodowała klęskę głodu.
Nie był to jednak proces gwałtowny. Tikal i inne podobne mu ośrodki nie opuszczono z dnia na dzień jak często przedstawia się to w mediach.
Na dodatek w tym okresie (ok 900n.e) centrum kultury i cywilizacji Majów przeniosło się bardziej na północ, na krasowe niziny płw Jukatan.
Cywilizacje rodzą się, rozkwitają i umierają.

Kiedy w świecie Majów pojawili się Hiszpanie, ci pierwsi nie potrafili się zjednoczyć i podjąć wspólnej walki z intruzami.

Konkwistadorzy tacy jak Hernan Cortes umiejętnie wykorzystali wewnętrzne waśnie lokalnych władców i tworząc sojusze w krótkim czasie podporządkowali sobie cały Jukatan. Pojedyncze miasta ukryte w dżungli przetrwały jeszcze jakiś czas jednak los cywilizacji Majów został przesądzony.

Przywleczone przez Hiszpanów choroby i wykorzystywanie indian do ciężkiej pracy doprowadziło do spadku liczby ludności i rozpadu struktur społecznych.

Szacuje sie ze wyniku działalności Hiszpanów wyginęło ponad 90% populacji Indian Maja .

Zdjęcia

GWATEMALA / Peten / Tikal / TikalGWATEMALA / Peten / Tikal / TikalGWATEMALA / Peten / Tikal / TikalGWATEMALA / Peten / Tikal / TikalGWATEMALA / Peten / Tikal / Tikal

Dodane komentarze

Borneo85 dołączył
15.12.2015

Borneo85 2016-01-06 21:57:08

Nie byłem niestety w Nakum. Ale jeden typ z mieściny z której pochodzę był na praktykach archeologicznych właśnie tam. Świat jest mały....

Menhir dołączył
02.11.2015

Menhir 2016-01-06 19:27:14

A byłeś może w Nakum, w strefie archeologicznej, gdzie badania prowadzą Polacy? My, sporo lat temu, przedzieraliśmy się przez dżunglę, żeby tam dotrzeć. Ciekawe czy teraz jest to łatwiejsze.
Majowie mieli też kalendarz Tzolkin, który można nazwać "kalendarzem dobrego czasu". Jego znaki znajdują się np. na niektórych stelach. Ogólnie fajny artykuł.

Przydatne adresy

Brak adresów do wyświetlenia.

Strefa Globtrotera

Dział Artykuły

Dział Artykuły powstał w celu umożliwienia zarejestrowanym użytkownikom serwisu globtroter.pl publikowania swoich relacji z podróży i pomocy innym podróżnikom w planowaniu wyjazdów.

Uwaga:
za każde dodany artykuł otrzymujesz punkty - przeczytaj o tym.

Jak dodać artykuł?

  1. Zarejestruj się w naszym serwisie - TUTAJ
  2. Dodaj zdjęcia (10 punktów) - TUTAJ
  3. Dodaj artykuł (100 punktów) - TUTAJ
  4. Artykuły są moderowane przez administratora.

Inne Artykuły

X

Serwis Globtroter.pl zapisuje informacje w postaci ciasteczek (ang. cookies). Są one używane w celach reklamowych, statystycznych oraz funkcjonalnych - co pozwala dostosować serwis do potrzeb osób, które odwiedzają go wielokrotnie. Ciateczka mogą też stosować współpracujący z nami reklamodawcy. Czytaj więcej »

Akceptuję Politykę plików cookies

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2001 - 2020 Globtroter.pl