Artykuły i relacje z podróży Globtroterów

Nepal – nie tylko himalajskie szczyty > NEPAL


emerytkawpodrozy emerytkawpodrozy Dodaj do: wykop.pl
relacje z podróży

Zdjęcie NEPAL / Kotlina Katmandu / Bhaktapur, Nepal / Detal architektoniczny, Durbar Square Bhaktapur. NepalNepal odwiedziłam w ramach dwumiesięcznej wyprawy po subkontynencie indyjskim. Nie zdobyłam żadnego ośmiotysięcznika – nie z takim bowiem zamiarem tam jechałam – chociaż nie miałam nic przeciwko temu aby na himalajskie szczyty popatrzyć. Jadąc do Nepalu, bardziej jednak aniżeli na wędrowanie po górach nastawiam się na poznanie architektury i sztuki Newarów.

Newarowie to grupa etniczna zamieszkująca kotlinę Katmandu, posługująca się językiem newarskim, licząca około 1 300 000 osób. Kotlina Katmandu leżąca u stóp Himalajów, na wysokości 1300–1500 metrów n.p.m., ma długość 24 kilometrów ze wschodu na zachód, a szerokość – 19 kilometrów z północy na południe. Główne miasta kotliny to Katmandu, Patan i Bhaktapur, w pewnych okresach stolice oddzielnych królestw, których zabudowa tworzona była w ciągu wieków przez artystów pochodzenia newarskiego.

Zdjęcia: Bhaktapur, Nepal, Kotlina Katmandu, Durbar Square Bhaktapur. Nepal, NEPAL
Bhaktapur, Nepal, Kotlina Katmandu, Durbar Square Bhaktapur. Nepal, NEPAL


Budowy, przebudowy i rozbudowy pałaców królewskich oraz miast skupiających się wokół monarszych siedzib, dokonywane pod mecenatem władców, pozwalały Newarom na doskonalenie swoich umiejętności. Co więcej, rywalizacja między władcami tych państw-miast, którzy dążyli do stworzenia i ozdobienia swych pałaców, tak aby były piękniejsze niż siedziby ich sąsiadów, skutkowała rozwojem rzemiosła na niespotykaną skalę. W ciągu trzech stuleci (XIV–XVI) kotlina Katmandu przekształciła się w prawdziwy skarbiec sztuki i architektury uznany za dziedzictwo nie tylko nepalskie, lecz także światowe. Na listę światowego dziedzictwa UNESCO zostało wpisane siedem zabytków kotliny Katmandu – trzy zespoły pałacowo-mieszkalne (Katmandu, Patan i Bhaktapur) a także cztery świątynie (buddyjskie stupy Swajambhunath i Bodnath oraz hinduistyczne świątynie Paśupatinath i Changu Narayan).

Zdjęcia: Patan, Nepal, Kotlina Katmandu, Detal architektoniczny, Durbar Square Patan. Nepal, NEPAL
Patan, Nepal, Kotlina Katmandu, Detal architektoniczny, Durbar Square Patan. Nepal, NEPAL


Ta podróż pozwoliła mi zaglądnąć do tego skarbca.
Durbar to słowo pochodzenia perskiego (darbār) oznaczające dwór władców, ale też oficjalne spotkanie, któremu przewodniczy król, feudalną radę stanu czy uroczyste zgromadzenie (określenie stosowane w Indiach w czasach Imperium Brytyjskiego). W nepalskich królestwach kotliny Katmandu słowem tym określano place przed pałacami królewskimi – plac Durbar, czyli plac Królewski. Plac Durbar nigdy nie był pusty – zajmowały go świątynie, figury bóstw, fontanny, ogrody. Również sam pałac to nie był jeden budynek, ale zespół pawilonów mieszkalnych i oficjalnych. Dzisiaj określenie „plac Durbar” odnosi się do całego założenia pałacowego i placu przed nim. Te najbardziej znane to place Durbar w Katmandu, Patanie (4 kilometry na południe od Katmandu) oraz Bhaktapurze (14 kilometrów na południowy wschód od Katmandu).

Zdjęcia: Patan, Nepal, Kotlina Katmandu, Durbar Square Patan. Nepal, NEPAL
Patan, Nepal, Kotlina Katmandu, Durbar Square Patan. Nepal, NEPAL


Przewodniki szczegółowo wyliczają i opisują poszczególne budynki i pawilony pałacowe, identyfikują budowle i pomniki zapełniające place przed pałacami, charakteryzują architekturę, wyszczególniają etapy rozbudowy i opowiadają ich historię. Można studiować całymi dniami. Ja mam do dyspozycji po jednym dniu na każde miasto, dlatego staram się raczej chłonąć atmosferę tych miejsc. Wolę zachwycić się architektonicznymi kształtami pagód, detalami snycerki czy kamieniarki, aniżeli doczytywać, w którym roku, który władca i z jakich pobudek wzniósł tę czy inną budowlę. Obraz tego, co widzę, i tak odbiega od tego, co mogłabym przeczytać. Odbiega, bo na każdej z nepalskich starówek widać jeszcze szkody, jakie pozostawiło po sobie trzęsienie ziemi z 25 kwietnia 2015 roku. Wstrząs o sile 7,9 w skali Richtera był najsilniejszym od 80 lat i najbardziej dotknął właśnie kotlinę Katmandu, powodując śmierć ponad 7000 ludzi i zniszczenie wielu bezcennych zabytków.

Zdjęcia: Bhaktapur, Nepal, Kotlina Katmandu, Durbar Square Bhaktapur. Nepal, NEPAL
Bhaktapur, Nepal, Kotlina Katmandu, Durbar Square Bhaktapur. Nepal, NEPAL


Spacery wśród tych pomników historii – poza nieustannym zachwytem nad wyobraźnią i zręcznością ludzi tworzących przez wieki to, co mogę oglądać – skłaniają do refleksji, wzbudzają zainteresowanie elementy nietypowe czy będące przejawem zwyczajów obcej mi kultury, jak chociażby naiwna rzeźba boskiej pary: Śiwy i Parwati wyglądająca przez okno świątyni z końca XVIII wieku.

Zdjęcia: Katmandu, Kotlina Katmandu, Shiva Parvati Mandir, Durbar Squere Katmandu. Nepal, NEPAL
Katmandu, Kotlina Katmandu, Shiva Parvati Mandir, Durbar Squere Katmandu. Nepal, NEPAL


Najstarszą strukturą na placu Durbar w Katmandu jest świątynia Dźaganatha (Jagannath Temple) z 1563 roku. Wzbudza ona szczególne zainteresowanie, bo niewiele jest świętych miejsc – świątyń – ozdobionych rzeźbami scen erotycznych, żeby nie powiedzieć: obscenicznych.

Zdjęcia: Katmandu, Kotlina Katmandu, Światynia Dźaganatha, Durbar Squere Katmandu. Nepal , NEPAL
Katmandu, Kotlina Katmandu, Światynia Dźaganatha, Durbar Squere Katmandu. Nepal , NEPAL


Świątynię Dźaganatha wieńczy ciężki dwustopniowy dach opierający się na drewnianych rozporach zdobionych snycerką. Motywem rzeźb są hinduistyczne bóstwa, a w najniższych partiach belek znajdują się sceny erotyczne. Taka Kamasutra w drewnie (indyjskie miasto Khajuraho porównuje się do Kamasutry w kamieniu). Tutaj te sceny zdobią każdą podporę, w innych świątyniach kotliny – tylko niektóre. I chociaż geneza tych zdobień, pochodzących prawdopodobnie z praktyk tantrycznych, nie jest jasna, to nie można nie zachwycić się precyzją wykonania tych drewnianych miniatur.

Zdjęcia: Katmandu, Kotlina Katmandu, ŚwiatyniaDźaganatha, Durbar Squere Katmandu. Nepal , NEPAL
Katmandu, Kotlina Katmandu, ŚwiatyniaDźaganatha, Durbar Squere Katmandu. Nepal , NEPAL


Siedząc na schodach Kriszna Mandir katmandzkiego placu Durbar, myślę, że kotlina Katmandu to rzeczywiście skarbiec. Skarbiec wypełniony dziełami powstającymi przez wieki, którego zaledwie cząstkę widziałam. Zarówno Katmandu, jak i Patan oraz Bhaktapur to bowiem nie tylko place Durbar – zespoły pałacowe z imponującymi, zabudowanymi placami – lecz także świątynie i pałace poza tymi zespołami. Jak chociażby Złota Świątynia w Patanie czy plac Dattatraja w Bhaktapurze.
Co najbardziej zapamiętałam? Co najbardziej będę pamiętała?

Zdjęcia: Bhaktapur, Kotlina Katmandu, „Pawie okno”, Bhaktapur. Nepal, NEPAL
Bhaktapur, Kotlina Katmandu, „Pawie okno”, Bhaktapur. Nepal, NEPAL


Chyba w największym stopniu poruszyły mnie detale, szczególnie dzieł snycerskich. Nie tylko te wymieniane w przewodnikach, jak okno z rzeźbą pawia w Bhaktapurze („pawie okno”), nie tylko rozpory Dźaganathy (i to nie z powodu scen erotycznych), lecz także setki innych, niewymienianych w literaturze, ale porażających wręcz mistrzostwem wykonania najmniejszego szczegółu. Koronkowa robota.

Zdjęcia: Bhaktapur, Kotlina Katmandu, Detal architektoniczny, Durbar Square Bhaktapur. Nepal, NEPAL
Bhaktapur, Kotlina Katmandu, Detal architektoniczny, Durbar Square Bhaktapur. Nepal, NEPAL



Więcej w eKsiążce: „Emerytka w Nepalu”

Zapraszam też na: http://emerytkawpodrozy.blogspot.com/

Zdjęcia

NEPAL / Kotlina Katmandu / Bhaktapur, Nepal / Detal architektoniczny, Durbar Square Bhaktapur. NepalNEPAL / Kotlina Katmandu / Bhaktapur, Nepal / Durbar Square Bhaktapur. NepalNEPAL / Kotlina Katmandu / Patan, Nepal / Detal architektoniczny, Durbar Square Patan. NepalNEPAL / Kotlina Katmandu / Patan, Nepal / Durbar Square Patan. NepalNEPAL / Kotlina Katmandu / Bhaktapur, Nepal / Durbar Square Bhaktapur. NepalNEPAL / Kotlina Katmandu / Katmandu / Shiva Parvati Mandir, Durbar Squere Katmandu. NepalNEPAL / Kotlina Katmandu / Katmandu / Światynia Dźaganatha, Durbar Squere Katmandu. Nepal NEPAL / Kotlina Katmandu / Katmandu / ŚwiatyniaDźaganatha, Durbar Squere Katmandu. Nepal NEPAL / Kotlina Katmandu / Bhaktapur / „Pawie okno”, Bhaktapur. NepalNEPAL / Kotlina Katmandu / Bhaktapur / Detal architektoniczny, Durbar Square Bhaktapur. Nepal

Dodane komentarze

emerytkawpodrozy dołączył
20.04.2015

emerytkawpodrozy 2019-12-15 19:39:22

Bardzo powoli, ale odbudowują. Myślę, że za rok-dwa, te miejsca będą wyglądały zupełnie inaczej. Życzę udanej podróży.

nitkaska dołączył
21.05.2011

nitkaska 2019-12-15 16:37:46

jak widać na Twoich zdjęciach powoli odbudowują niektóre stupy. Wybieram się tam za rok.

Przydatne adresy

Brak adresów do wyświetlenia.

Strefa Globtrotera

Dział Artykuły

Dział Artykuły powstał w celu umożliwienia zarejestrowanym użytkownikom serwisu globtroter.pl publikowania swoich relacji z podróży i pomocy innym podróżnikom w planowaniu wyjazdów.

Uwaga:
za każde dodany artykuł otrzymujesz punkty - przeczytaj o tym.

Jak dodać artykuł?

  1. Zarejestruj się w naszym serwisie - TUTAJ
  2. Dodaj zdjęcia (10 punktów) - TUTAJ
  3. Dodaj artykuł (100 punktów) - TUTAJ
  4. Artykuły są moderowane przez administratora.

Inne Artykuły

X

Serwis Globtroter.pl zapisuje informacje w postaci ciasteczek (ang. cookies). Są one używane w celach reklamowych, statystycznych oraz funkcjonalnych - co pozwala dostosować serwis do potrzeb osób, które odwiedzają go wielokrotnie. Ciateczka mogą też stosować współpracujący z nami reklamodawcy. Czytaj więcej »

Akceptuję Politykę plików cookies

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2001 - 2018 Globtroter.pl