Autostopem dookoła Armenii i nie tylko. Kierunek Chor Wirap > ARMENIA

Armenia jest niewielkim krajem, położonym na wulkanicznym płaskowyżu ze stożkami wygasłych wulkanów, poprzecinanym malowniczymi, głębokimi w±wozami. W¶ród gór, w stepowym krajobrazie kryj± się kompleksy monastyrów, ¶wi±tyń i przepiękne chaczkary, które przenosz± nas w odległe czasy gdy Armenia jako pierwszy kraj na ¶wiecie przyjęła chrze¶cijaństwo. Zwiedzanie Armenii rozpocz±łem w Alaverdi, dok±d przyjechałem autobusem z Tbilisi. Alaverdi jest do¶ć brzydkim górniczym miastem, położonym w malowniczym w±wozie rzeki Debed, z kamiennym mostem Tamary z XII w. Największym skarbem tych okolic s± ¶redniowieczne kompleksy klasztorne Haghpat i Sanahin wpisane na listę ¶wiatowego dziedzictwa UNESCO. Jest też klasztor forteca Akhtala z ko¶ciołem Matki Boskiej XIII w., gdzie zachowały się malowidła na¶cienne i Odzun, zbudowany w V – VIIIw. Trzeciego dnia(o Alaverdi i monastyrach w w±wozie rzeki Debed jeszcze napiszę) pojechałem autobusem do Wanadzor, sk±d taksówk± do Gyulagarak w prowincji Lori, gdzie znajduje się arboretum (dendropark). Park w Gyulagarak był dziełem życia polskiego le¶nika Edmunda Leonowicza, który w latach 20.-30. minionego stulecia, na obszarze 35 h zasadził kilkaset gatunków drzew, głównie iglastych, w tym sekwoje, pinie i cyprysy, które nie rosn± w Armenii. Tutaj też został też pochowany. Dzi¶ dozorc± i opiekunem arboretum jest jego 70-letni syn Witalij Leonowicz. Strzeże on parku przed zakusami lokalnych bonzów, którzy chętnie wycięliby piękne drzewa na meble b±dĽ zbudowali sobie daczę w ¶rodku parku. Witalij mieszkaj±cy w drewnianym domku w ¶rodku dendroparku, narzeka na brak ¶rodków i sił by należycie zadbać o spu¶ciznę ojca, jak też smuci go brak następcy na swoje miejsce. Kolejny nocleg był w Tashir, sk±d autobusem udałem się do Giumri, drugiego co do wielko¶ci miasta w Armenii, stolicy prowincja Szirak, które 7 grudnia 1988 r. nawiedziło silne trzęsienie ziemi. Zniszczone zostały niemal wszystkie wielopiętrowe budynki, zginęło tysi±ce ludzi. W całej Armenii ¶mierć poniosło wówczas ponad 25 tys. osób. Giumri powoli leczy swoje rany, odbudowywane s± ko¶cioły i budynki mieszkalne. Niestety miasto niegdy¶ znane jako "miasto rzemiosła i sztuki" dzisiaj jest już pozbawione swojej ¶wietno¶ci. Przy Placu Wolno¶ci znajduje się odbudowywany po trzęsieniu ziemi Ko¶ciół ¦w. Zbawiciela, obok dziesi±tki chaczkarów przeniesionych z terenu Azerbejdżanu, za¶ po drugiej stronie placu ko¶ciół pod wezwaniem Matki Bożej. Zwiedziłem miejski park, ko¶ciół, obejrzałem kilka pomników w tym pomnik Charlesa Aznavoura, oraz Muzeum sióstr Aslamazyan z ok. 700 rysunkami, obrazami i innymi dziełami artystów z czasów radzieckich. Pod wieczór marszrutk± dojechałem na nocleg do Masis, sk±d następnego dnia rano zamierzałem dotrzeć do monastyru Chor Wirap, położonego tuż przy tureckiej granicy w odległo¶ci 30 km od góry Ararat. Wizerunek góry Ararat z ark± Noego, jest symbolem narodu ormiańskiego i widnieje na godle Armenii, przywróconym po rozpadzie ZSRR, 19 kwietnia 1992 r. Ponieważ obecnie góra Ararat leży na terenach Turcji, jej rz±d wystosował protest do rz±du ormiańskiego. Ormianie odpowiedzieli – „Księżyc też nie jest wasz, więc dlaczego jest na tureckiej fladze?”.
Następnego dnia rano na dworcu autobusowym dowiedziałem się od dyspozytora ruchu, że najbliższy autobus w kierunku klasztoru Chor Wirap będzie za godzinę, dlatego jego zdaniem powinienem udać się do głównej drogi i tam na przystanku będę miał autobusy jad±ce z Erywania. Tak też zrobiłem, plecak na ramię i w drogę, jakie¶ dwa kilometry pieszo do przystanku. Czekałem kilka minut, nagle zatrzymała się taksówka. Kierowca opuszcza szybę i zaprasza do ¶rodka, odpowiadam - nie, dziękuję, bo czekam na autobus. On na to, że wiezie jakie¶ dokumenty do Ararat, więc chętnie zabierze mnie za darmo do Pokr Wedi, a stamt±d będę już miał tylko 3 km do Chor Wirap.