Mundo Maya – Sayil, Xlapak, Labna, Chacmultun (XV) > MEKSYK

Sayil
Dojeżdżam do trasy Ruta Puuc. Tu mogę liczyć na ewentualnych turystów jeżdż±cych t± tras± wypożyczonymi samochodami. W ostatnich dniach nie spotkałem ani jednego turysty. Dwa miasta z Ruta Puuc Uxmal i Kabah oraz groty Loltun zwiedziłem 4 lata temu. Teraz pragnę poznać trzy kolejne. Ze skrzyżowania, na którym wysiadam mam 5 km do najbliższych ruin Sayil. Nie ma wprawdzie wielkiego ruchu, może jeden na pół godziny, ale tak jak przewidziałem jadę z turystami. Styl Puuc jest zupełnie inny od dotychczas odwiedzanych przeze mnie miejsc. Wła¶ciwie to wszystkie strefy archeologiczne s± inne i każde miejsce jest niepowtarzalne, dlatego ¦wiat Mayów tak mnie fascynuje. Sayil jest ¶redniej wielko¶ci. Kamienie użyte do budowy maj± pomarańczowy odcień. Już sam kolor budowli sprawia, że s± inne. Mayowie zamieszkuj±cy ten teren budowali, jak ich s±siedzi kilkadziesi±t kilometrów na południu podziemne zbiorniki na wodę deszczow± tzw. chultunes. Nigdzie nie ma odbudowanych wszystkich budowli Mayów, również tu tylko kilka obiektów jest odkopanych i odrestaurowanych, większo¶ć kryje się pod kopcami. Najbardziej imponuj±c± budowl± jest Pałac Północny – trzykondygnacyjna budowla z wielk± liczb± pomieszczeń. Kilometr na południe jest nieco mniejszy Pałac Południowy, a po drodze jest jeszcze ¶wi±tynia El Mirador (przypominaj±ca nieco ¶wi±tynie na szczytach piramid w Tikal), zaskakuj±ca rzeĽba boga płodno¶ci z wielkim penisem i ¶wi±tynia Jeroglifica. Kolumny, kolumienki, walce i tralki to cecha charakterystyczna stylu Puuc. Chodz±c ¶cieżkami w¶ród licznych kopców trafiam na kilka stel, co na tym terenie jest do¶ć rzadkie. Podoba mi się pomarańczowa barwa kamieni nadaj±ca bardzo ciepły ton budowlom.

Xlapak
Z tymi samymi turystami jadę jeszcze 5 km do Xlapak. Oni jad± dalej, bo Xlapak jest małe i w zasadzie nikt się tu nie zatrzymuje. Nikły ruch turystów daje się nawet odczuć po stosunku dozorcy do mnie, od razu jest cieplejszy. Xlapak jest rzeczywi¶cie małym miejscem. Tylko trzy obiekty s± odkopane, jest trochę kopców i dużo leż±cych wszędzie kamieni. Pozostała tylko niewielka czę¶ć pałacu, ale z pięknie ozdobionym zwieńczeniem płaskiego dachu i mnóstwem wizerunków boga Chaca. Nieco dalej w¶ród rumowiska kamieni stercz± resztki ¶wi±tyni, a jeszcze dalej wokół małego placu czworobok ruin z kamiennymi łukami, pewnie domy elity. Również tu jest sporo otworów do zbiorników wodnych. ¦rodkowa czę¶ć Jukatanu ma chyba najdłuższy okres suszy w całym ¦wiecie Mayów i nie ma tu rzek ani jezior. Gdzieniegdzie s± stawy i cenote. W pobliżu Sayil, Xlapak i Labna nie ma nawet cenote, st±d konieczno¶ć gromadzenia wody w czasie krótkiej pory deszczowej.

Labna
Największym miastem z tych trzech miejsc jest chyba Labna (kilkana¶cie kilometrów dalej). Ma najwięcej kopców, ale wiele z nich jest lekko odkopanych, dzięki czemu widać fragmenty murów, ornamentów, ¶cian, schodów, przej¶ć i sklepień. Tu też jest najwięcej budowli odbudowanych. Wokół olbrzymiego plaza central jest wiele budowli: od strony północnej bardzo długi dwukondygnacyjny pałac z mnóstwem reliefów na ¶cianach i na zwieńczeniach. Tylko nieco mniejszy pałac jest od strony wschodniej. W centrum jest ¶rednio wysoka piramida El Mirador ze ¶wi±tyni± na szczycie i wysokim kamiennym grzebieniem. Od strony południowej s± budynki mieszkalne i wiele struktur w ruinie. Zachodni± stronę zajmuje długa ¶ciana z kolumnami (kolumn jest wszędzie pełno) i bardzo efektowny łuk, można by rzec tryumfalny. Zwiedzaniu Labna po¶więcam najwięcej czasu. Nie muszę dodawać, że miejsce robi na mnie duże wrażenie.

Chacmultun
Z Tekax do Chacmultun jest 7 km i jestem zdecydowany i¶ć tam pieszo, ale nie muszę. Jaki¶ rolnik dowozi mnie w same ruiny, bo droga na jego pole wiedzie przez ¶rodek ruin. Nie ma dozorcy, co mnie bardzo dziwi, może gdzie¶ wyjechał, bo budka jest, a ponieważ nikt tu nie zagl±da, więc pewnie stwierdził, że może sobie wzi±ć „urlop”. Może jednak nie ma tu dozoru. Okoliczny teren nie jest już tak płaski, a ruiny Chacmultun s± na sporym wzgórzu, z którego jest bardzo daleki widok. U stóp wzgórza jest mała wioska indiańska o tej samej nazwie. Chacmultun zbudowane jest też w stylu Puuc, choć do Labna jest kilkadziesi±t kilometrów. Ruiny Chacmultun to dosłowne ruiny. Podejrzewam, że zostały kiedy¶ odkopane i tak zostawione. Chodz±c w¶ród ruin i zwałów kamieni czuję się trochę jak odkrywca, bo co krok odkrywam małe rzeĽby, bramy, zapadłe komnaty, kamienne koryta, czy rzeĽbione kolumienki. Duże połaci dolnego placu s± wybrukowane (otwór na zbiornik wodny), a górny taras jest wzmocniony wysokim na kilka metrów kamiennym murem zaporowym. Bardzo oryginalne rozwi±zanie, bo na górę nie prowadz± jak przeważnie szerokie schody tylko w±skie schodki. Pole do gry w pelotę należy do jednego z większych, jakie zwiedzam i jest odrestaurowane. Miło by było spędzić w tym miejscu nie kilka godzin, a kilka dni, bo takie chodzenie i odkrywanie jest bardzo intryguj±ce. W Chacmultun daje się zauważyć nie tylko styl Puuc, ale i wpływy Tolteków.