Artykuły i relacje z podróży Globtroterów

W krainie Juraja Jánošíka - Terchova > SłOWACJA


Antoni Antoni Dodaj do: wykop.pl
relacje z podróży

Zdjęcie SłOWACJA / Żilina / Terchova / Pomnik Juraja JánošíkaTerchova dumna jest ze swego bohatera. Dziś licznie odwiedzane jest terchowskie Muzeum Juraja Janosika. Jego nazwiskiem nazywa się także między innymi ulubiony festiwal muzyki folklorystycznej Dni Janosika (Jánošikove dni), który corocznie odbywa się w miejscowości Terchowa. Nad miasteczkiem, na wzniesieniu na tle szczytów górskich, dumnie króluje monumentalny pomnik legendarnego bohatera Juraja Jánošíka, kapitana drużyny górskich zbójników.

Janosik przyszedł na świat 25 stycznia 1688 r. w wiosce Terchová koło Żyliny, jako drugi potomek Marcina i Anny. Wzorem wielu innych chłopskich synów, zaciągnął się we wczesnej młodości do wojska. Najpierw służył pod rozkazami Franciszka Rakoczego, a po klęsce powstania przeniósł się do armii cesarskiej. Służył jako strażnik więźniów na zamku w miejscowości w Bytča, gdzie poznał zbója Tomáša Uhorčíka z Kysúc. W 1710 roku ojciec Juraja - Marcin Janosik zwrócił się do generała Ebergénia z prośbą o zwolnienie syna Juraja ze służby wojskowej. Podanie rozpatrzono pozytywnie i Juraj wrócił do domu, do Tierchowej. Jednak po ucieczce Uhorczyka z więzienia wstąpił w 1711 roku do jego drużyny zbójnickiej. Później Janosik został wybrany zbójnickim kapitanem, pełnił tę funkcję tylko rok. Zimę na przełomie lat 1712 i 1713 Jánošík spędził u swojego przyjaciela Uhorčíka. Pod koniec lutego 1713r. trzydziestoosobowy regiment liptowskich dragonów, dowodzony przez szlachcica Andreańskiego, w nocy otoczył dom Uhorčika i Jánošíka złapano. Po rozprawie sądowej, połączonej z torturowaniem, został stracony 18 marca 1713 roku w miejscowości Liptowski Mikulasz. W krótkim czasie zbójnictwa Janosik wykonał wiele napadów i musiał należeć do „wyjątkowo niebezpiecznych żywiołów“, ponieważ tylko ci najwięksi rebelianci byli straceni przez powieszenie na hak. Legendy ze słowackich gór opisują Janosika jako zbójnika, a przy tym niezwykłego junaka, człowieka wyjątkowo uczciwego i honorowego. Z pokolenia na pokolenie trwa na Słowacji przekonanie, że choć Janosik był okrutnie torturowany, ani jednego ze swych towarzyszy nie zdradził i że jako zbójnik łupił, ale nikogo nie zabił i nawet kiedy łupił, sam się nie wzbogacił, ponieważ nie łupił dla siebie.
Potężna rzeźba ze stali nierdzewnej na wzgórzu nad Terchova została odsłonięta z okazji 300-cie śmierci Janosika. Legendarny Janosik stał się wdzięcznym tematem dla sztuki, literatury, filmu zarówno na Słowacji, jak i w Polsce. W 1963 roku, z okazji 250-lecia śmierci Janosika, w Mikulášu odbyła się uroczysta premiera dwuczęściowego filmu, którego reżyserem był Paweł Bielik, a w roli głównej wystąpił Franciszek Kuchta. Wówczas przez długi czas była, w pomieszczeniach muzealnych, dostępna wystawa „Janosik w historii i tradycji”. Pamiętamy kreację Marka Perepeczki w filmie, który w znacznym stopniu fałszował realia etnograficzne i historyczne. Słowakom postać Janosika będzie się kojarzyć z osoba aktora Michała Dočolomanskiego, który ponad dwa tysiące razy odtwarzał postać Janosika w śpiewogrze „Janosik albo na szkle malowane”, autorstwa Ernesta Brylla, do muzyki Katarzyny Gaertner. 2009 roku, odbyła się premiera filmu „Prawdziwa historia Janosika” w reżyserii Agnieszki Holland i jej córki Kasi Adamik, która jest koprodukcją polsko-czesko-słowacko-węgierską. Powstała wersja kinowa i 4-odcinkowy serial telewizyjny.
Zdaniem Agnieszki Holland jest to film o młodym człowieku, który chciał być wolnym i robić coś ciekawego w tamtych czasach. Ponieważ nie miał innego wyboru, został zbójnikiem. Janosika gra czeski aktor Václav Jirácek, jego kompana i mistrza Uhorčika - Słowak Ivan Martinka, zaś Michał Żebrowski występuje tu jako czarny charakter, zbójnik Turjak Huncaga. W tej wersji młody Janosik, wypalony wojną, zawiedziony w miłości, trafia do zbójeckiej drużyny. Wkrótce zostaje jej przywódcą i zaczyna się cieszyć sławą dzielnego zbójnika, który przestrzega honorowego kodeksu – nikt z napadniętych nie może zginąć. Wraz ze sławą, rośnie jego uwielbienie u kobiet. Sukcesy Janosika budzą jednak zazdrość jednego z członków bandy, chciwego i butnego Huncagi... Obejrzałem film Agnieszki Holland i jej córki Kasi i… wyszedłem z kina z niedosytem. Nie wnikam w historię bohatera, lecz żal mi wspaniałych górskich plenerów, tak marnie pokazanych w filmie.
Atrakcje turystyczne Doliny Vratnej:
Wodospad Szutowski znajduje się na wysokości 830 m npm w Krivánskiej Małej Fatrze. Jest to najwyższy wodospad w Małej Fatrze ma łączną wysokość 38 metrów, szerokość strumienia wodospadu 2,5 m. Dojdziemy do niego z miejscowości Šútovo niebieskim szlakiem turystyczny, w kierunku przeciwnym do schroniska pod Chlebem.
Kościół Cyryla i Metodego
Droga Krzyżowa na górze Oravcová, początek nad Ďurkovą
Betlejem Słowackie - W 1967 roku znany terchowski rzeźbiarz ludowy Štefan Hanuliak przy współpracy z Józefem Holubkiem (odlewaczem figur) a Štefanem Krištofikiem (mechanikiem ruchu) urzeczywistnił swój zamiar i zainstalowali w Terchowej, w kościele rzymsko–katolickim św. Cyryla i Metodego ruchomą szopkę, która składała się z trzech części. Pierwsza stara Terchova z typowymi rzemiosłami, które były wykonywane w charakterystycznym terchowskim środowisku. Drugą część stanowią skromne jasełka, miejsce urodzenia dzieciątka Jezus. Trzecia część ukazuje majestatyczne okazałe miasto Jerozolimę. Terchowska ruchoma szopka znajduje się w przedsionku kościoła św. Cyryla i Metodego.
Szopka dla zwiedzających udostępniona jest:
Poniedziałek-Sobota: 8:00-16:30
Niedziela: 12:00-18:00
http://www.fara.sk/terchova
Ekspozycja Janosik i Terchová poświęcona bohaterowi, który urodził się w wiosce. Zawiera dokumenty i materiały dotyczące historii Terchovej i obyczajów ludowych. Wystawa jest częścią Považské Museum w Liverpoolu. Adres: Św. Cyryla i Metodego, 96, 01306 Terchová tel:+421 41 500 1511 +421 41 562 0033, +421 41 500 1512 e-mail: muzeum@pmza.sk web: www.pmza.sk


Czas więc na nowy scenariusz, nowy film o legendarnym Janosiku, który chociaż pochodził ze Słowacji, jest także bohaterem wielu polskich legend.

Zdjęcia

SłOWACJA / Żilina / Terchova / Pomnik Juraja JánošíkaSłOWACJA / Żilina / Terchova / Kościół Cyryla i Metodego

Dodane komentarze

brak komentarzy

Przydatne adresy

Brak adresów do wyświetlenia.

Strefa Globtrotera

Dział Artykuły

Dział Artykuły powstał w celu umożliwienia zarejestrowanym użytkownikom serwisu globtroter.pl publikowania swoich relacji z podróży i pomocy innym podróżnikom w planowaniu wyjazdów.

Uwaga:
za każde dodany artykuł otrzymujesz punkty - przeczytaj o tym.

Jak dodać artykuł?

  1. Zarejestruj się w naszym serwisie - TUTAJ
  2. Dodaj zdjęcia (10 punktów) - TUTAJ
  3. Dodaj artykuł (100 punktów) - TUTAJ
  4. Artykuły są moderowane przez administratora.

Inne Artykuły

X

Serwis Globtroter.pl zapisuje informacje w postaci ciasteczek (ang. cookies). Są one używane w celach reklamowych, statystycznych oraz funkcjonalnych - co pozwala dostosować serwis do potrzeb osób, które odwiedzają go wielokrotnie. Ciateczka mogą też stosować współpracujący z nami reklamodawcy. Czytaj więcej »

Akceptuję Politykę plików cookies

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2001 - 2018 Globtroter.pl