TUNEZJA - przewodnik, porady, informacje

Wa�ne informacje dla podr�nych z Polski:

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE
Obywatele polscy udaj±cy siê do Tunezji s± zwolnieni z obowi±zku wizowego na okres do 90 dni. Paszport powinien byæ wa¿ny jeszcze co najmniej 3 miesi±ce od daty planowego opuszczenia Tunezji. Wjazd do Tunezji powinien nast±piæ na podstawie paszportu nie budz±cego w±tpliwo¶ci co do jego autentyczno¶ci. Wszelkie uszkodzenia mechaniczne dokumentu, zamazane dane osobowe, wizy czy pieczêcie mog± spowodowaæ uci±¿liw± procedurê wyja¶niaj±c± lub cofniêcie z granicy.

PRZEPISY CELNE
Nie ma obowi±zku deklarowania na granicy wwo¿onych ¶rodków p³atniczych do równowarto¶ci 5000 TND. Nie ma ograniczeñ w wymianie dewiz na walutê miejscow±. Nie wydane dinary mo¿na wymieniæ przy wylocie na dewizy po okazaniu karty pok³adowej i dowodu wymiany dewiz na dinary. Zabroniony jest wywóz waluty tunezyjskiej. Dozwolony jest wwóz: 400 szt. papierosów lub cygar, 2 l alkoholu poni¿ej 25% , 1 litr powy¿ej 25%, dwóch aparatów fotograficznych i 20 filmów, jednej kamery filmowej i 20 kaset. Ze wzglêdu na fakt, i¿ przepisy tunezyjskie s± ró¿nie interpretowane przez urzêdników celnych, sugerujemy deklarowanie wwozu  sprzêtu fotograficznego (aparatów fotograficznych, kamer, filmów, p³yt czy kaset video).

PRZEPISY PRAWNE
Za posiadanie nawet minimalnej ilo¶ci narkotyków lub ich u¿ywanie gro¿± kary wieloletniego wiêzienia.

MELDUNEK
Istnieje obowi±zek meldunkowy. Przy pobytach w hotelach nastêpuje to automatycznie. W innych sytuacjach obowi±zek ten ci±¿y na osobie zapraszaj±cej.

UBEZPIECZENIE
Obowi±zkowe jest ubezpieczenie zdrowotne. Nale¿y mieæ na uwadze, i¿ firmy ubezpieczeniowe czasami kwestionuj± zasadno¶æ kosztów leczenia. W takim przypadku szpital mo¿e za¿±daæ od hospitalizowanego gotówki. Obowi±zuje zielona karta.

SZCZEPIENIA, S£U¯BA ZDROWIA
W Tunezji nie wystêpuje zagro¿enie epidemiologiczne, nie ma wiêc obowi±zku szczepieñ przedwyjazdowych. Wskazane s± jednak szczepienia przeciw polio i tê¿cowi. Przy wwozie zwierz±t wymagane s± bezwzglêdnie weterynaryjne certyfikaty zdrowia i szczepieñ. Nale¿y siê równie¿ zaopatrzyæ w lekarstwa na wypadek ewentualnych dolegliwo¶ci przewodu pokarmowego zwi±zanych ze zmian± diety i wody. Aby zmniejszyæ ryzyko wyst±pienia tego rodzaju dolegliwo¶ci, podczas pobytu w Tunezji trzeba piæ wodê butelkowan± oraz sto³owaæ siê w restauracjach co najmniej ¶redniej kategorii. Tury¶ci powinni piæ wy³±cznie wodê przegotowan± b±d¼ mineraln±, a owoce i warzywa starannie myæ i obieraæ przed spo¿yciem. Wizyta u lekarza kosztuje 30-50 TND. Doba w szpitalu publicznym kosztuje 30-50 TND, a w prywatnym, z uwzglêdnieniem ewentualnych kosztów leczenia, od 200 TND. Koszty leczenia s± wysokie. Jako¶æ us³ug medycznych w publicznej s³u¿bie zdrowia jest satysfakcjonuj±ca, chocia¿ standard szpitali jest niewysoki. O wiele wy¿szy standard i jako¶æ us³ug medycznych mo¿na uzyskaæ w prywatnych szpitalach.  W przypadku l¿ejszych chorób wskazane jest, zw³aszcza w du¿ych miastach, korzystanie z porad farmaceutów. Apteki reprezentuj± tu wysoki standard i dysponuj± dosyæ szerok± gam± leków zachodnioeuropejskich.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
Respektowane jest polskie prawo jazdy. Na drogach nale¿y zachowaæ szczególn± ostro¿no¶æ, gdy¿ Tunezyjczycy swobodnie traktuj± przepisy ruchu drogowego, a stan techniczny pojazdów nie zawsze jest dobry. Dosyæ czêsto zdarza siê jazda na czerwonym ¶wietle i wymuszanie pierwszeñstwa. Szczególn± uwagê nale¿y zwracaæ na pieszych, gdy¿ zasada przechodzenia na pasach jest traktowana bardzo swobodnie. Zwyczajem jest raczej przekraczanie jezdni wszêdzie tam, gdzie pasów nie ma.
Nie ma problemu z przyjazdem do Tunezji w³asnym samochodem. Nale¿y jednak sprawdziæ posiadane ubezpieczenie. Wielokrotnie zdarza siê, ¿e - mimo uwzglêdnienia na polisie tego pañstwa - polskie agencje ubezpieczeniowe wymagaj± dodatkowego (niewielkiego) dodatkowego ubezpieczenia samochodu. W Tunezji obowi±zuj± ogólne (europejskie) zasady odpowiedzialno¶ci sprawcy st³uczki czy wypadku. Wypo¿yczenie samochodu nastêpuje na podstawie okazanego paszportu, prawa jazdy i wype³nionego na miejscu formularza. Koszt w zale¿no¶ci od regionu i pory roku waha siê w granicach 35-50 TND za dzieñ. Niektóre agencje wymagaj± wp³aty kaucji w wysoko¶ci ok. 1000 TND.
BEZPIECZEÑSTWO
W nastêpstwie tzw. "rewolucji kaktusowej" na pocz±tku 2011 roku w Tunezji wprowadzono stan wyj±tkowy, czego przejawem w du¿ych miastach (szczególnie w Tunisie) s± liczne patrole wojskowe, ochrona przez uzbrojonych ¿o³nierzy wa¿nych gmachów pañstwowych, centrów handlowych, g³ównych arterii i ulic. Zniesiono natomiast godzinê policyjn±. Ocenia siê, ¿e w nadmorskich kurortach turystycznych usta³y zagro¿enia uzasadniaj±ce wcze¶niejsze ostrze¿enia przed wyjazdami. Zaleca siê jednak¿e unikania zbêdnych podró¿y do wiêkszych miast oraz eskapad w centralne i po³udniowe regiony Tunezji ze wzglêdu na niestabiln± sytuacjê samego pañstwa. Na terenie ca³ego kraju nale¿y unikaæ demonstracji i t³umnych zgromadzeñ. Stale wskazane jest zachowanie szczególnej ostro¿no¶ci nie tylko ze wzglêdu na dynamicznie ewoluuj±c± sytuacjê polityczn±, ale tak¿e z uwagi na rosn±ce zagro¿enie drobn± przestêpczo¶ci±, g³ównie kradzie¿ami. W razie wyst±pienia niebezpieczeñstwa nale¿y pozostawaæ na obszarze o¶rodków hotelowych oraz bezwzglêdnie stosowaæ siê do zaleceñ si³ porz±dkowych i przedstawicieli biur podró¿y. Takie postêpowanie umo¿liwi normalne funkcjonowanie ¿ycia turystycznego.
Wszystkich Polaków udaj±cych siê do Tunezji zachêcamy do rejestracji swojego wyjazdu przez system e-konsulat. Zg³oszenie wyjazdu dotyczy osób planuj±cych wyjazd zagraniczny w trybie indywidualnym, a jego celem - umo¿liwienie placówce dyplomatycznej kontaktu z obywatelami polskimi w przypadku wyst±pienia ró¿nego rodzaju sytuacji kryzysowych (np. konieczno¶ci ewakuacji w zwi±zku z klêsk± ¿ywio³ow± czy kryzysem politycznym).
Tunezjê odwiedza co roku ok. 200 tys. polskich turystów. W rejonach turystycznych obserwuje siê przestêpczo¶æ pospolit±, g³ównie kradzie¿e kieszonkowe (zw³aszcza na bazarach, placach, a tak¿e w ¶rodkach komunikacji publicznej). Nale¿y zatem unikaæ zat³oczonych miejsc, nie nosiæ przy sobie dokumentów (wystarczy kopia paszportu) ani du¿ych sum pieniêdzy. W przypadku utraty  (kradzie¿y, zagubienia) dokumentów nale¿y ten fakt zg³osiæ na policjê i poprosiæ o wydanie stosownego za¶wiadczenia. Ambasada wystawia w takich przypadkach paszporty tymczasowe (na powrót do kraju), nie wydaje dowodów osobistych, ale informuje urzêdy w Polsce o ich utracie. W obu przypadkach (utraty paszportu i dowodu osobistego) nale¿y osobi¶cie zg³osiæ siê do placówki w Tunisie.

PODRÓ¯OWANIE PO KRAJU
Przed podjêciem decyzji o odbyciu indywidualnej podró¿y po Tunezji, sugerujemy wnikliwe zapoznawanie siê z informacj± nt. bezpieczeñstwa (powy¿ej) oraz z aktualizowanymi na bie¿±co komunikatami na stronie polskiego MSZ.

Nie ma formalnych ograniczeñ odno¶nie swobodnego podró¿owania po kraju. W obecnej sytuacji politycznej, sugeruje siê nie podejmowanie decyzji o indywidualnych wyjazdach do centralnych i po³udniowych regionów kraju, zw³aszcza na Saharê. Na wycieczki szlakami górskimi lub pustynnymi nale¿y udawaæ siê grupowo, z licencjonowanym przewodnikiem pracuj±cym dla uznanego, lokalnego biura podró¿y. Przed wycieczk± nale¿y sprawdziæ zawarty w proponowanym kontrakcie zakres odpowiedzialno¶ci agencji turystycznej za oferowane us³ugi. Ka¿dy taki wyjazd nale¿y uprzednio zg³osiæ rezydentom polskich biur podró¿y lub w recepcji hotelu.
Istniej± dosyæ dobre po³±czenia kolejowe miêdzy wiêkszymi miastami. Na pó³nocy kraju, gdzie sieæ kolejowa jest mniej rozwiniêta, rozbudowana jest sieæ po³±czeñ autobusowych linii SNTRI. Autobusy te maj± klimatyzacjê i do¶æ wysoki standard. Mo¿na te¿ podró¿owaæ taksówkami miêdzymiastowymi. S± to charakterystyczne samochody kombi  lub mini-vany w kolorze bia³ym z czerwonym pasem. W du¿ych miastach Tunezji mo¿na korzystaæ ze ¶rodków komunikacji miejskiej (g³ównie autobusy, taksówki), niestety rzadko dopasowanej do rozk³adu jazdy. Koszty przejazdu zale¿± od d³ugo¶ci trasy (strefy) i wahaj± siê od 0,350 do 0,720 TND za kilometr. Wynajem miejskiej taksówki jest bezpieczniejszy i stosunkowo tani. Istnieje mo¿liwo¶æ kupna biletów tygodniowych.
Hotele nie ponosz± odpowiedzialno¶ci za rzeczy warto¶ciowe pozostawione w pokojach (w tym dokumenty). W zwi±zku z czêstymi kradzie¿ami, nawet w renomowanych hotelach, zaleca siê korzystanie z sejfów (cena wynajmu wynosi 2-3 TND za dobê).
Z roku na rok powiêksza siê w Tunezji sieæ autostrad. W 2008 roku oddano do u¿ytku kolejny odcinek autostrady z Sousse do Sfax,  a w planie jest budowa nastêpnego, a¿ do granicy z Libi±. Umo¿liwi to podró¿ autostrad± z Tunisu wzd³u¿ ca³ego wschodniego wybrze¿a.
Dozwolona prêdko¶æ na autostradach to 110 km/h, drogach szybkiego ruchu: 90 km/h, w miastach:  50 km/h.

RELIGIA, OBYCZAJE
Tunezja jest krajem muzu³mañskim i choæ spo¿ywanie alkoholu nie jest zabronione, nie nale¿y tego czyniæ w miejscach publicznych i w lokalach gastronomicznych nie maj±cych licencji na jego sprzeda¿. W czasie ¶wiêtego miesi±ca ramadan nale¿y równie¿ w ci±gu dnia unikaæ spo¿ywania pokarmów i picia napojów oraz palenia papierosów na ulicach, gdy¿ mo¿e to spowodowaæ nieprzychylne reakcje ze strony Tunezyjczyków. Odradza siê noszenia przez kobiety zbyt swobodnych ubiorów w miejscach publicznych, np. na bazarach, w pobli¿u meczetów czy w miejscowo¶ciach rzadko odwiedzanych przez turystów. Nale¿y równie¿ wzi±æ pod uwagê, ¿e podczas ramadanu administracja, handel i transport funkcjonuj± w zwolnionym tempie i w ograniczonym zakresie. W czasie pierwszego posi³ku w ci±gu dnia, zaraz po zachodzie s³oñca, ulice zupe³nie pustoszej±. Ruch pieszy i ko³owy zaczyna nasilaæ siê ok. 20.00-21.00 i trwa do pó¼nych godzin nocnych.

¦WIÊTA
¦wiêta pañstwowe: 1 stycznia - Nowy Rok, 20 marca - ¦wiêto Niepodleg³o¶ci, 21 marca - ¦wiêto M³odzie¿y, 9 kwietnia - ¦wiêto Mêczenników, 1 maja - ¦wiêto Pracy, 25 lipca - ¦wiêto Republiki, 13 sierpnia - ¦wiêto Kobiet. W Tunezji obchodzone s± dodatkowo ¶wiêta religijne: ¶wiêto ofiarowania baranka i ¶wiêto z okazji zakoñczenia ramadanu. S± to ¶wiêta dwudniowe, ruchome. Dniem ustawowo wolnym od pracy jest w Tunezji niedziela. Zazwyczaj w niedziele i ¶wiêta supermarkety, pañstwowe sklepy i restauracje otwarte s± jak w dzieñ powszedni, natomiast zamkniête s± wszystkie urzêdy. W przypadku ¶wiêta z okazji zakoñczenia ramadanu termin jego rozpoczêcia og³aszany jest w przeddzieñ wieczorem. W czasie ¶wi±t religijnych, szczególnie pierwszego dnia, zamkniête s± wszystkie sklepy, restauracje i urzêdy. Inne ¶wiêta religijne, te¿ ruchome, to muzu³mañski Nowy Rok, og³aszany w przeddzieñ oraz dzieñ urodzin proroka Mahometa. ¦wiêta te nie s± jednak obchodzone tak uroczy¶cie i zazwyczaj placówki us³ugowo-handlowe s± wówczas otwarte.

PRZYDATNE INFORMACJE:
Najczê¶ciej praktykowan± form± p³atno¶ci jest gotówka lub czek. W zasadzie nie ma mo¿liwo¶ci zap³aty w walutach obcych, w tym w euro lub dolarach, natomiast waluty te mo¿na wymieniæ bez problemu na lotniskach, w bankach i w hotelach. Miêdzynarodowymi kartami kredytowymi VISA, MasterCard czy Maestro mo¿na p³aciæ w du¿ych centrach handlowych i w wielu restauracjach. W wiêkszych miastach znajduj± siê bankomaty.
Tury¶ci praktycznie nie maj± mo¿liwo¶ci uzyskania zwrotu podatku VAT. Wyj±tek stanowi± zakupy dokonywane w sklepach narodowego biura rzemios³a (Artisanat), w których po uprzedzeniu, ¿e zakupiony towar przeznaczony jest na wywóz za granicê, odliczany jest podatek VAT.
 W miejscowo¶ciach turystycznych mo¿na siê porozumieæ w jêzyku francuskim, angielskim, w³oskim i niemieckim, a nawet, w ograniczonym zakresie, w jêzyku polskim - szczególnie w kwestiach dotycz±cych handlu i us³ug turystycznych.
W lipcu i sierpniu oraz w czasie ramadanu urzêdy pracuj± do godziny 14.00. W ramadanie sklepy otwarte s± do godziny 15.00- 16.00; zamkniête s± w ci±gu dnia restauracje i kawiarnie poza hotelowymi (wy¿szych kategorii) i nielicznymi miejskimi dla osób nie obchodz±cych ramadanu. Kawiarnie i restauracje otwierane s± wieczorem ok. 20.00 - 21.00 (godziny ich otwarcia uzale¿nione s± od zachodu s³oñca).
W zwyk³e dni sklepy otwarte s± zazwyczaj do godziny 19.00 (z wyj±tkiem du¿ych sklepów, które s± czynne d³u¿ej). W sezonie turystycznym w miejscowo¶ciach turystycznych sklepy pracuj± d³u¿ej, nawet do godziny 24.00.
Urzêdy pracuj± od poniedzia³ku do czwartku w godzinach 8.30-13.00 i 15.00-17.30, w pi±tki od 8.30 do 13.00, a w soboty od 8.30 do 13.30.
Banki czynne s± od poniedzia³ku do pi±tku w godzinach 8.00-16.00 z przerw± po³udniow± miêdzy 12.00 a 14.00. W weekendy  nie pracuj±.


Podczas planowania podró¿y do opisanego powy¿ej kraju, zalecamy zapoznanie siê z ostrze¿eniami dla podró¿uj±cych, zawieraj±cymi najnowsze informacje istotne dla bezpieczeñstwa obywateli polskich na ¶wiecie.

Zobacz wycieczki do Tunezji


Podczas planowania podró¿y do opisanego powy¿ej kraju, zalecamy zapoznanie siê z ostrze¿eniami dla podró¿uj±cych, zawieraj±cymi najnowsze informacje istotne dla bezpieczeñstwa obywateli polskich na ¶wiecie.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne w Polsce:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Tunezyjskiej
Chargée d'affaires a.i. : Zbigniew CHMURA
Tunezja, Tunis, Le Grand Boulevard de la Corniche , 2045 Les Berges du Lac II
Tel.: +216 71 196 193 Tel.: +216 71 196 196 Tel.: +216 71 196 191 Tel. dy¿urny: +216 98 362 547 Faks: +216 71 196 203
tunis.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Polskie plac�wki dyplomatyczne i konsularne: