Wyprawa rowerowa Kaukaz 2015 > GRUZJA, ARMENIA, AZERBEJDżAN

Gdzie i kiedy.

Planujemy poznać ludzi, kulturę, przyrodę i zabytki tak ciekawego regionu jakim jest Kaukaz. Jest to jednocześnie tygiel narodowościowy gdzie Gruzini, Azerowie, Ormianie i Rosjanie nawzajem się przenikają i niestety jednocześnie rywalizują o kontrolę tych terenów. Planujemy przejechać przez Gruzję, Armenię, Azerbejdżan i w zależności od sytuacji politycznej do Osetii Południowej.

Chcemy wjechać w góry Swenetii, gdzie można spotkać jeszcze walecznych Gruzinów, którzy żyją w kamiennych basztach. Przejechać Gruzińską Drogą Wojenną do jednego z najwyższych szczytów Kaukazu – Kazbeku. Odwiedzić skalne miasta. Zobaczyć jedne z najstarszych świątyń chrześcijańskich.

Do Gruzji planujemy dotrzeć z rowerami samolotem. Poruszać się będziemy drogami głównie lokalnymi, talk aby być jak najbliżej i poznać Gruzinów wraz z ich kulturą. Liczymy na nawiązanie kontaktów z lokalnymi społecznościami.
Termin wyprawy zaplanowaliśmy na 23.08-07.09.2015. Według nas to najlepszy okres na podróżowanie po tym terenie rowerem. Da nam duże prawdopodobieństwo dobrej pogody, w miarę ciepłych nocy nawet w okolicach górskich i względny brak opadów.

Trasa

Naszą podróż planujemy rozpocząć na lotnisku w zachodniej części Gruzji w mieście Kutaisi. To tutaj w mitologii Jazon wybierał się po mityczne złote runo.Katedra Bagrati, którą wpisano (wraz z klasztorem Gelati) na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO. Jest jedną z największych atrakcji Kutaisi. Jej budowę zakończono w 1003 r.

Galati (w miarę możliwości) – znakomicie zachowany zespół klasztorny z XII w. Klasztor powstał w złotych czasach gruzińskiej monarchii i wspaniałego rozkwitu kultury. Jego fundatorem był król Dawid Budowniczy (gruz. Dawit Agmaszenebeli). Jego grobowiec znajduje się w świątynnym murze.

Wjeżdżamy w region Swenetia. Najpiękniejszy, najbardziej malowniczy, dziki i tajemniczy region Gruzji położony w górach Kaukazu. Swanowie żyją w izolacji od reszty kraju, dzięki której doskonale zachował się ich własny język, różniący się od języka gruzińskiego. Region ten do dzisiaj rządzi się swoimi prawami, nie do końca zgodnymi z polityką rządu gruzińskiego. Główne miejscowości tego regionu to Mesia i Uszgwali. W Mestii zachowała się wiele średniowiecznych baszt rodowych, które służyły Swanom jednocześnie za warownię i dom. Uszguli jest uważane za najwyżej położoną osadę Europy (jeśli by uznać tak jak to mówią Gruzini, że Gruzja leży w Europie). Wioska znajduje się na wysokości 2200 m n.p.m., u stóp najwyższej góry Gruzji – Szchary (5068 m n.p.m.). Dotarcie do tych wiosek samochodem jest bardzo trudne bo nie ma tu asfaltowych dróg. Mamy nadzieję, że uda nam się pokonać tą drogę rowerami.

Gruzińską Drogą Wojenną dotrzemy do granicy z Rosją (jeśli sytuacja polityczna na to pozwoli), skąd Przełęczą Krzyżową (2379 m n.p.m.) i głęboką na ponad 1000 m Doliną Darialskiego w której leży Stepancminda (dawniej Kazbegi). Kazbegi z Kościołem Cminda Sameba (Świętej Trójcy) zwanym częściej „Gergeti“. Kościół Gergeti jak i jego okoliczne góry tworzą jeden z najwspanialszych i najbardziej rozpoznawanych widoków na Kaukazie. Cminda Sameba stoi na wysokości 2400 m n.p.m. zaś po przeciwnej stronie góruje majestatyczny, uśpiony wulkan Mkinwarcweri, czyli Kazbek (5047 m n.p.m.). Na górę oczywiście nie mamy zamiaru się wdrapywać, ale dojechanie rowerem do podnóża szczytu już jest wielkim wyzwaniem dla naszej grupy.

Jadąc w kierunku wschodnim odwiedzimy jeden z największych kompleksów warownych na Kaukazie - Ananuri. Zabytki Gremi – fortyfikacja, wewnątrz której znajdują się pałac królewski, kościół pod wezwaniem Michała Archanioła, wieża oraz zabudowania mieszkalne. Całość stoi na skalistym wzgórzu, u podnóża Pasma Głównego Wielkiego Kaukazu. Malowniczy widok tworzą ceglane budowle i mury na tle ośnieżonych gór.

Katedra Alawerdi jest jedną z najwyższych świątyń Kaukazu. Wraz z kopułą mierzy ponad 50 metrów wysokości. Jest ogrodzona wysokim murem obronnym, który w przeszłości musiał odpierać liczne najazdy Persów oraz rabunkowe napady górali z Północnego Kaukazu – głównie Czeczenów, Awarów i Lezginów. W zabytkowym kompleksie znajduje się również Pałac Chanów z XII wieku.

W Sihnahi znajduje się potężna forteca z drugiej połowy XVII wieku. Zabytek jest bajecznie położony na skraju płaskowyżu, który wznosi się nad rozległą doliną rzeki Alazani. Z murów twierdzy można podziwiać wspaniałe panoramy Równiny Alazańskie Dawit Gareczij, jak i ściany gór Kaukazu Wielkiego. W razie zagrożenia ludność wiejska chroniła się za murami warowni. Wewnątrz murów znajdują się także pomieszczenia mieszkalne.

W najbardziej na wschód wysuniętym fragmencie naszej trasy, w półpustynnym krajobrazie,na pograniczu z Azerbejdżanem znajduje się jeden z najcenniejszych zabytków gruzińskiej architektury. Pod nazwą kryje się zespół kilkunastu klasztorów, dziesiątki kościołów, i setki kaplic oraz komnat skalnych, które powstawały od VI do XIII wieku. Do dziś przetrwało tu wiele z pierwotnej architektury i fresków. Ponadto w klasztorze Paata Wardanszwili można podziwiać portyk z inskrypcją w pradawnym gruzińskim alfabecie asomtawruli. Freski Dawit Garedżi doskonale ilustrują kolejne dzieje klasztorów a ich poziom artystyczny pozwala zaliczyć je do skarbów sztuki światowej.

Na chwilę wjedziemy na teren Armenii gdzie zobaczymy przede wszystkim wioskę z klasztorem Sanahin i Haghpat, znajdują się na Liście Dziedzictwa UNESCO. Armenia to najstarsze na świecie państwo które przyjęło chrześcijaństwo. Klasztor Sanahin, co w tłumaczeniu z języka ormiańskiego znaczy „Ten jest starszy od innych”. Jest jednym z najznamienitszych zabytków armeńskiej architektury średniowiecznej i należy do Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego. Monastyr Haghpatavank we wsi Haghpat, co znaczy Piękny klasztor, jest nadal czynny, a jego rodowód sięga 976 roku.

Jadąc z powrotem do Kutaisi przejedziemy przez stolice Gruzji – Tibilisi i dwa sąsiadujące z nim zabytki. Dżwari jest prawdziwą perłą gruzińskiej architektury, która posłużyła za pierwowzór dla dziesiątek innych świątyń w Gruzji. Niewiele kościołów posiada tak malownicze położenie. Świątynia Dżwari stoi na krawędzi urwistego wzgórza górując wysoko ponad miastem. Oraz w pobliskim mieście Mccheta – katedrę Sweti Cchoweli.

Wszytko zakończymy ponownie w Kutaisi. Według wstępnych ustaleń będziemy się poruszać głównie drogami lokalnymi. W dużej mierze szutrowymi. czeka nas przynajmniej dwukrotny wjazd na ponad 2000 m n.p.n. Będzie to na pewno dla naszej ekipy bardzo trudna trasa. Jednak właśnie po to tam jedziemy aby sprawdzić swoje siły fizyczne i psychiczne, a jednocześnie poznać ciekawą i odmienną od naszej kulturę kaukaską.
Oczywiście wszystko okaże się na miejscu gdzie będziemy na bieżąco analizować i decydować którędy i gdzie jedziemy.