Artykuły i relacje z podróży Globtroterów Dodaj do: wykop.pl

"POGRZEB PRZEZ POWIETRZE" > CHINY, TYBET


boncol boncol relacje z podróży

Kilka refleksji odnośnie tybetańskiego pogrzebu. Próba zrozumienia rytuału.

We wszystkich kulturach świata istnieje pewne, że tak powiem, zauroczenie śmiercią i wszystkim, co z nią związane. Zapewne ma to związek z odwiecznym tabu śmierci i zaświatów. Z drugiej jednak strony czyż nie jest to po prostu przejaw ludzkiej ciekawości, próby odgadnięcia, a nawet okiełznania tego, co nieznane? Na przestrzeni wieków, powstawały więc i nadal powstają, rozmaite wierzenia i rozbudowane ceremoniały związane właśnie ze śmiercią.

Ewidentnym rytuałem, jakże jednak urozmaiconym i bogatym, jeśli przyjrzymy się różnym kręgom kulturowym i religijnym, jest obrzęd pogrzebu. Generalnie rzecz biorąc, pogrzeb uznać można za jeden z podstawowych moralnych i religijnych obowiązków wobec zmarłego, ale czy tylko?

Okazuje się, że pogrzeb, a właściwie forma obrzędowa, jaką przybiera, zależy od wyznawanego światopoglądu. Jest jego, odzwierciedleniem i realizacją.

Dosyć wstrząsającym doświadczeniem może być, i nie ukrywajmy – najczęściej jest, uczestnictwo w tradycyjnym tybetańskim pochówku, w trakcie którego ćwiartuje się zwłoki i ofiarowuje je drapieżnym ptakom (sępy, orły) na pożarcie. Przyznaję szczerze, mimo iż przygotowana na to, co zobaczę, nie potrafiłam powstrzymać odruchów wymiotnych, słysząc uderzenia siekiery, rąbiącej beznamiętnie ludzkie ciało niczym drewno. Dla buddystów jednak jest to ostatni akt miłosierdzia i szczodrości wobec zmarłego. Z kolei niejeden Europejczyk wciąż prędzej oceni i odbierze, tego rodzaju obrzęd, w kategoriach bezczeszczenia zwłok niż jako przejaw miłosierdzia. Sięgając do podłoża religijno-kulturowego, łatwo zrozumieć ten mechanizm, a więc nie obejdzie się bez odrobiny teorii, którą jednak postaram się ograniczyć do minimum.


Na samym początku, pragnę zaznaczyć, iż ta forma pochówku, staje się coraz rzadszą, wciąż jednak część ludności wysokich gór Tybetu w ten właśnie sposób rozstaje się ze swoimi zmarłymi. Należy także dodać, iż tybetańska anatomia, a wraz z nią medycyna, rozwijała się tak doskonale (do VI wieku) dzięki tego rodzaju praktykom. Cały ceremoniał miałam okazję zobaczyć w świątyni znajdującej się na wzgórzach otaczających małą, ale jakże malowniczą, chińską mieścinę - Langmusi. Langmusi leży na wysokości 3000 metrów i jest cudownym miejscem, jeszcze nie najeżdżanym przez zagranicznych turystów (problemy z dojazdem), a oferującym możliwość przyjrzenia się, wciąż żywo tu kultywowanym, tybetańskim rytuałom.


Kolejny fakt podstawowy – Tybetańczycy wierzą, że śmierć jest tylko jednym z kolejnych etapów życia, a więc szybki rozpad ciała umożliwi jeszcze szybszą reinkarnację. Mało tego, obdarzyli w swych wierzeniach sępa rodzajem świętości i są przekonani, iż zmarły, stając się pokarmem tego zacnego ptaka, wraz z nim, a właściwie w nim, będzie mógł nadal oglądać świat.

Czas wreszcie napisać kilka słów o samym przebiegu rytuału. Ciało zmarłego transportuje się na wzgórza świątyni, a następnie nagie układane jest na kamiennym katafalku. Nastroju grozy dodają zlatujące się z okolic sępy, które obdarzone jakimś niezwykłym instynktem, czasem nie odlatują daleko, czatują na okolicznych wzgórzach na kolejnego denata. Nieopodal ciała, nad ogniskiem zasiada rozmodlony mnich, a rodzina i uczestnicy tej formy pogrzebu czekają w pewnej odległości tak długo, aż ptaki pożrą wszystkie miękkie tkanki zwłok. Rozczłonkowaniem ciała zajmuje się swoisty mistrz ceremonii - togden - „uzbrojony” po prostu w siekierę, za pomocą której ułatwia mięsożernym ptakom wykonanie ich odwiecznego zadania. Gdy pozostają już tylko kości, mistrz ceremonii pogrzebowej miażdży je drewnianym młotem do postaci, którą sępy mogą również zjeść. Powiedziano mi, że z tej „kostnej mąki” robi się bułeczki, zjadane później przez ptaki. Pogrzeb uważa się za zakończony dopiero wtedy, gdy na kamiennym katafalku nie zostaną już żadne stałe resztki zmarłego. I rzeczywiście robi się wszystko, by nic nie zostało, gdyż istnieje przekonanie, że jeśli ptaki nie dokończą swego „dzieła”, to dowód na to, iż zmarły był "za życia" złym człowiekiem.


Ta forma oddania zmarłego do obiegu przyrody posiada równocześnie także prozaiczne przyczyny. Wysokie góry Tybetu nie są terenem obfitym w drewno, więc palenie zwłok byłoby pewnym marnotractwem cennego materiału.

Na koniec dodam tylko, że grzebanie zwłok w ziemi, tak popularne i oczywiste w Europie, w Chinach i Tybecie uważane jest za zbezczeszczenie. Szokujące? Nie bardzo, przecież powszechnie wiadomo, że "co kraj, to obyczaj" :-)

zobacz więcej na www.boncol.com

Krótki artykuł pomagający zrozumieć tybetański sposób pochówku zmarłych. Rys religijno-kulturowy sprawia, że przestaje się oceniać ten obrządek w kategoriach bezczeszczenia zwłok.

Dodane komentarze

crullu dołączył
16.08.2007

crullu 2008-01-23 11:22:21

świetny, ciekawy tekst. mam pewna propozycję, szczegóły prześle mailem. pozdrawiam.

Przydatne adresy

Brak adresów do wyświetlenia.

Dział Artykuły

Dział Artykuły powstał w celu umożliwienia zarejestrowanym użytkownikom serwisu globtroter.pl publikowania swoich relacji z podróży i pomocy innym podróżnikom w planowaniu wyjazdów.

Uwaga:
za każde dodany artykuł otrzymujesz punkty - przeczytaj o tym.

Jak dodać artykuł?

  1. Zarejestruj się w naszym serwisie - TUTAJ
  2. Dodaj zdjęcia (10 punktów) - TUTAJ
  3. Dodaj artykuł (100 punktów) - TUTAJ
  4. Artykuły są akceptowane przez administratora i dopiero wtedy pojawiają sie na stronie.

Strefa Globtrotera

Najaktywniejsi Użytkownicy

Nowi użytkownicy

Nowości

10-16
Rowerem przez Szwecję na Nordkapp i z powrotem

Nordkappp przyciąga wielu z nas, nawet jeśli trudno o kompana podróży, warto wyruszyć w tym kierunku ... Przekonajcie się!

11-05
Najlepsze zdjęcia października!

W długie jesienne wieczory nic tak nie cieszy oczu i serca jak piękne zdjęcia z podróży! Zapraszamy więc do galerii TOP30 :-)

08-08
Namsan - Świat Buddów wyrzeźbiony...
08-05
Jezioro Tonle Sap...
06-24
Preikestolen czyli spojrzenie w p...

Ostatnio Komentowane

X

Serwis Globtroter.pl zapisuje informacje w postaci ciasteczek (ang. cookies). Są one używane w celach reklamowych, statystycznych oraz funkcjonalnych - co pozwala dostosować serwis do potrzeb osób, które odwiedzają go wielokrotnie. Ciateczka mogą też stosować współpracujący z nami reklamodawcy. Czytaj więcej »

Akceptuję Politykę plików cookies

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2000 - 2016 Globtroter.pl