BIAłORUś - przewodnik, porady, informacje

Wa�ne informacje dla podr�nych z Polski:

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE
Obowiązują następujące zasady:
1) podróże odbywają się na podstawie wiz oraz ważnych dokumentów podróży; wydawane są wizy uprawniające do pobytu do 180 dni, przypadających w ciągu roku od daty pierwszego wjazdu (90 dni w ciągu 6 miesięcy);
2) od ubiegających się o wizy wymagane są dokumenty potwierdzające cel podróży i posiadanie polisy ubezpieczenia medycznego oraz środków na pobyt i powrót. Wizę można uzyskać w konsulatach Białorusi w Warszawie, Gdańsku, Białymstoku i Białej Podlaskiej. Nie ma możliwości uzyskania wizy na granicy - w przejściach naziemnych. W koniecznych przypadkach istnieje możliwość uzyskania białoruskiej wizy tranzytowej na lotnisku Mińsk-2.
Obywatele polscy, którym w trakcie pobytu na terytorium Białorusi skończył się termin ważności wizy, mają obowiązek wykupienia tzw. wizy wyjazdowej. W tym celu należy niezwłocznie zwrócić się do rejonowego Wydziału ds. Obywatelstwa i Migracji podległego MSW RB w celu wystawienia wizy wyjazdowej (koszt ok. 35 USD), co wiąże się także z uiszczeniem kary za opuszczenie terytorium Białorusi po terminie przewidzianym w wizie.
Uwaga: Obywatele polscy przy przejazdach do państwa docelowego przez terytorium Białorusi obowiązani są posiadać białoruskie wizy tranzytowe. Przyjeżdżający na krócej niż miesiąc powinni mieć przy sobie równowartość ok. 15 USD na każdy dzień pobytu. Rygorystycznie jest wymagane, by przyjeżdżający zamieszkiwali wyłącznie w miejscu zarejestrowania pobytu. Istnieje obowiązek wypełniania podczas odprawy paszportowej tzw. kart migracyjnych. Każdy obywatel Polski (poza członkami oficjalnych delegacji rządowych i akredytowanymi dyplomatami) ma obowiązek wypełnić dostępny na granicy blankiet, rejestrowany przez białoruską straż graniczną, na którym cudzoziemiec w przypadku przebywania na terytorium Białorusi powyżej 3 dni roboczych, ma obowiązek uzyskać stempel meldunkowy w Wydziale ds. Obywatelstwa i Migracji przy Wydziale Spraw Wewnętrznych właściwym ze względu na miejsce pobytu w RB (lub w najbliższym komisariacie milicji). Karta migracyjna podlega zwrotowi podczas wyjazdu z terytorium Białorusi. Niedopełnienie obowiązku meldunkowego w terminie 3 dni roboczych od chwili wjazdu na Białoruś pociąga za sobą konsekwencje prawne, począwszy od kary finansowej (od 20 do nawet 100 USD) aż do przymusowego opuszczenia terytorium Białorusi (deportacja) włącznie.

PRZEPISY CELNE
Przepisy celne zezwalają na wwóz waluty w dowolnej kwocie. Należy ją zgłosić, wypełniając deklarację celną przy wjeździe. Zgodnie z przepisami można wwieźć i wywieźć z Białorusi walutę wymienialną w kwocie do 10 tys. USD (lub jej równowartość) w gotówce bez wypełniania deklaracji celnej, a kwoty przekraczające 10 tys. USD - wyłącznie na podstawie deklaracji celnej. W przypadku wywozu z Białorusi kwoty przekraczającej 10 tys. USD należy mieć stosowne zezwolenie (np. deklarację celną lub dokument bankowy zezwalający na wywóz waluty). Nie jest wymagane zaświadczenie z banku o pochodzeniu waluty przewyższającej sumę, którą zadeklarowano przy wjeździe, jednak cudzoziemiec ma obowiązek pisemnego zgłoszenia w deklaracji wszystkich wywożonych środków płatniczych przekraczających 10 tys. USD. Niezależnie od przepisów zalecane jest wpisywanie do deklaracji wszystkich wwożonych i wywożonych środków, gdyż zdarzają się przypadki odmiennej interpretacji tych przepisów przez służby celne. Na Białoruś można bezcłowo wwozić przedmioty osobistego użytku o wartości do 1000 EUR i o wadze do 50 kg, a także 1 karton papierosów (200 szt.), 1 l alkoholu (wino lub wódka) oraz 1 l piwa. Użyczenie osobie trzeciej samochodu wwiezionego na obszar celny Białorusi może nastąpić wyłącznie za zgodą urzędu celnego wystawiającego zaświadczenie; w przeciwnym razie może dojść do konfiskaty samochodu. Osoba kierująca pojazdem nie będącym jej własnością powinna mieć notarialną umowę użyczenia środka transportu na terytorium Białorusi. Przy wjeździe i wyjeździe może być pobierana dodatkowa opłata ekologiczna w wysokości ok. 4 USD. Opłat tych dokonuje się w filiach banków w przejściach granicznych lub w innych wyznaczonych do tego celu punktach. Dowód wpłaty należy zachować w celu okazania funkcjonariuszom białoruskiej straży granicznej. Zniesiona została procedura rejestrowania czasowego wwozu środków transportu przez osoby fizyczne. Procedura ta nadal obowiązuje w odniesieniu do samochodów ciężarowych i autokarów (powyżej 5 ton). Uchybienia dotyczące nieprzestrzegania postanowień tego przepisu prawnego doprowadziły w ostatnich latach do zasądzenia szeregu konfiskat środków transportu należących do obywateli polskich.

PRZEPISY PRAWNE
Przemyt lub posiadanie nawet najmniejszej ilości narkotyków lub środków psychotropowych są surowo karane. Próby wręczenia funkcjonariuszom milicji drogowej GAI korzyści finansowych za ewentualne odstąpienie od kary za naruszenie przepisów drogowych mogą się skończyć aresztowaniem.

MELDUNEK
W ciągu trzech dni roboczych po przekroczeniu granicy należy się zarejestrować w urzędzie meldunkowym (Rejonowy Wydział ds. Obywatelstwa i Migracji) właściwym dla miejsca pobytu. Niedopełnienie tego obowiązku grozi grzywną. W hotelu zameldowanie odbywa się na miejscu.
UBEZPIECZENIE
Obywatele polscy składający w urzędach konsularnych Republiki Białoruś w Polsce wniosek o wydanie wizy obowiązani są przedstawić polisę ubezpieczenia medycznego honorowaną na terytorium Białorusi. Kontrola posiadania przez obywateli RP ubezpieczenia medycznego odbywa się przy wjeździe na terytorium Białorusi, w przejściach granicznych, podczas rejestracji w hotelach i urzędach meldunkowych, tj. rejonowych Wydziałach ds. Obywatelstwa i Migracji. Informacji w sprawie punktów sprzedaży polis ubezpieczenia medycznego oraz ich cen udzielają urzędy konsularne Republiki Białoruś w Polsce. Kierowcy powinni dodatkowo wykupić w Polsce międzynarodową zieloną kartę.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA
Nie wymaga się szczepień ochronnych. Zagrożenie chorobami zakaźnymi, np. błonicą (zwłaszcza latem), grypą (w zimie) i chorobami wenerycznymi, jest dość duże. Latem i jesienią w lasach należy uważać na kleszcze roznoszące wirusowe choroby. Obywatele Polski są leczeni na Białorusi odpłatnie. Doba w szpitalu kosztuje równowartość ok. 30 USD, jednak w razie leczenia specjalistycznego cena może być wyższa. Poziom opieki szpitalnej i warunki leczenia są niższe niż w Polsce, mogą też występować problemy z dostępnością specjalistycznych lekarstw. Korzystając z usług przychodni lekarskiej lub gabinetów dentystycznych, należy wybierać prywatne placówki, które dysponują znacznie lepszym sprzętem specjalistycznym. W aptekach podstawowe leki można kupić bez recepty.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
Międzynarodowe prawo jazdy nie jest wymagane, natomiast bardzo skrupulatnie milicja kontroluje posiadanie przez kierowców obowiązkowego wyposażenia samochodu (apteczka, trójkąt ostrzegawczy, koło zapasowe), nalepki PL, ważnego przeglądu technicznego oraz ubezpieczenia (tzw. zielonej karty). W apteczce samochodowej, w zestawie środków medyczno-opatrunkowych nie może zabraknąć m.in. 10-cio % roztworu amoniaku, walidolu (lek nasercowy), jodyny, bandaży sterylnych i elastycznych, waty, plastrów opatrunkowych, opaski uciskowej bądź gumowego węża uciskowego, nożyczek z zaokrąglonymi końcówkami, rękawiczek chirurgicznych czy też chusteczek higienicznych. Stan apteczek samochodowych może być sprawdzany wyrywkowo zarówno przez białoruską straż graniczną jak i przez patrole milicji drogowej. W razie stwierdzenia uchybień i nieprzestrzegania zasad ruchu drogowego wymierzane są kary. Kierowcy powinni uwzględniać częste radarowe kontrole prędkości. Pomimo stałych podwyżek cen, paliwo jest na Białorusi tańsze niż w Polsce, należy się jednak liczyć ze sporadycznymi trudnościami z zatankowaniem (duże odległości między stacjami paliwowymi, benzyna 98-oktanowa dostępna tylko na nielicznych stacjach). W nowoczesnych stacjach benzynowych w większych miastach i przy głównych trasach za paliwo można płacić w walucie miejscowej, w dolarach lub w euro; w małych miejscowościach - wyłącznie w rublach białoruskich. Główne drogi są szerokie, dobrze utrzymane i oznakowane, z wyjątkiem pobocza, które nocą jest słabo widoczne. Podczas jazdy należy zachować dużą ostrożność, gdyż bardzo często się zdarza, że po autostradzie poruszają się piesi i zwierzęta domowe lub leżą na niej porzucone duże przedmioty. W nocy największym zagrożeniem są nie oświetlone pojazdy stojące na pasach ruchu.
Miejscowi kierowcy, choć z reguły nie jeżdżą szybko, są dość niefrasobliwi: normą jest wolna jazda szybkim pasem ruchu, nieużywanie świateł (nawet po zmroku) i kierunkowskazów, gwałtowne skręcanie z niewłaściwego pasa lub wymuszanie pierwszeństwa przejazdu. Szczególną ostrożność należy zachować na przejściach dla pieszych. W razie kolizji drogowej należy bezwzględnie oczekiwać na przybycie milicji, nie zmieniając miejsca ustawienia samochodu. Uznanie cudzoziemca za winnego spowodowania wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkimi obrażeniami ciała pociąga za sobą poważne sankcje - do kary pozbawienia wolności włącznie.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU
Nie ma ograniczeń poza niewielką zamkniętą strefą czarnobylską na południu. Przebywanie w strefie nadgranicznej wymaga zezwolenia wydanego przez MSW - wstęp możliwy jest tylko po uzyskaniu specjalnej przepustki.

BEZPIECZEŃSTWO
Zagrożenie przestępczością jest porównywalne z sytuacją w Polsce. Nie zdarzają się w zasadzie napady na kierowców na drogach, dochodzi natomiast do kradzieży pojazdów i włamań do samochodów, szczególnie w mało uczęszczanych miejscach, oraz do drobnych kradzieży w hotelach. Patrole milicyjne są bardzo częste, w dużych miastach są praktycznie na każdym większym skrzyżowaniu. Należy uważać na zatrzymywanie samochodów przez funkcjonariuszy milicji drogowej (GAI) w miejscach o dużym natężeniu ruchu (skręty, ronda itp.).

OBYCZAJE
Nie ma żadnych specyficznych norm zwyczajowych, których nieprzestrzeganie mogłoby prowadzić do sytuacji konfliktowych. Białorusini zazwyczaj odnoszą się do Polaków ciepło i życzliwie, szczególnie w zachodniej i północnej części kraju, gdzie mieszka polska mniejszość. Ponadto wielu Białorusinów posługuje się łamaną polszczyzną, co ułatwia kontakt. Porozumiewanie się na co dzień po angielsku, nawet w dużych miastach, jest raczej niemożliwe.

PRZYDATNE INFORMACJE:
- Środkiem płatniczym jest wyłącznie miejscowa waluta. Na terytorium Białorusi przestrzegany jest zakaz dokonywania płatności walutami obcymi (np. USD, Euro). Regulowanie należności w walucie obcej możliwe jest jedynie w ściśle wyznaczonych punktach usługowo-handlowych (stacje benzynowe i sklepy w dużych miastach bądź przy drogach tranzytowych, opłata za drogi ekspresowe, w tym na trasie Brześć-Mińsk). Pieniądze można wymienić w bankach czynnych z reguły do godz. 17.00 (czasami należy okazać paszport) lub w kantorach. W dużych miastach sieć kantorów jest dość dobrze rozwinięta, prowizja z reguły nie jest pobierana (w Grodnie, Brześciu i Mińsku można sprzedać lub kupić polskie złote). W mniejszych miejscowościach kantorów praktycznie nie ma. Zabroniona jest czarnorynkowa wymiana waluty. Przygodna wymiana pieniędzy może być potraktowana jako niezgodna z prawem i skończyć się zatrzymaniem oraz grzywną.

- Hoteli jest niewiele, a ich standard - niski, z wyjątkiem kilku reprezentacyjnych hoteli w Mińsku i w miastach obwodowych. Ceny dla cudzoziemców są znacznie wyższe niż dla obywateli miejscowych; należy liczyć się z wydatkiem ok. 70-80 USD za dobę w Mińsku i ok. 60 USD w mniejszych miastach. Na prowincji infrastruktura turystyczna i gastronomiczna praktycznie nie istnieje.

- W instytucjach i w życiu codziennym dominuje język rosyjski. Bardzo uciążliwy jest rozbudowany system biurokratyczny. Cudzoziemiec zmuszony do załatwienia spraw w miejscowych urzędach musi być przygotowany na czasochłonne procedury formalne, kolejki, konieczność wypełniania dokumentów po rosyjsku; zdarzają się dodatkowe opłaty za przyśpieszenie toku sprawy.

- Raczej niewskazane jest kupowanie mięsa, mleka, nabiału i ryb w małych sklepach państwowych, na małych targowiskach i z przypadkowych źródeł, gdzie zasady higieny są słabo przestrzegane, a jakość produktów może być niska. W małych miejscowościach mogą występować problemy z zaopatrzeniem w artykuły spożywcze i środki higieny, w miastach - w niektóre owoce i warzywa. Sieć handlowa - szczególnie w małych miastach - jest słabo rozwinięta, z wyjątkiem Mińska, gdzie jest kilka hipermarketów, i miast obwodowych. Na południu kraju należy unikać spożywania miejscowej żywności ze względu na możliwość zagrożenia radioaktywnością - na niektórych terenach skażonych nadal prowadzona jest działalność rolnicza. W przypadku dłuższego pobytu wskazane jest zaopatrzenie się w część produktów spożywczych w Polsce. Bez cła można wwieźć na Białoruś artykuły spożywcze o wadze do 5 kg na osobę.

- Należy pamiętać, że korzystanie z tzw. zielonego kanału przy przekraczaniu granicy samochodem możliwe jest tylko w przypadku posiadania obowiązkowego ubezpieczenia medycznego i wwożenia towarów, które są przeznaczone do celów osobistych i nie podlegają kontroli weterynaryjnej ani fitosanitarnej.

Podczas planowania podróży do opisanego powyżej kraju, zalecamy zapoznanie się z ostrzeżeniami dla podróżujących, zawierającymi najnowsze informacje istotne dla bezpieczeństwa obywateli polskich na świecie.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne w Polsce:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Białorusi
ambasador: Leszek Szerepka
Białoruś, Mińsk, Rumiancewa 6, 220034
Tel.: +375 17 2882313 Tel. dyżurny: +375 17 2882114 Faks: +375 17 2339750 Faks: +375 17 2944992
minsk.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Instytut Polski w Mińsku
radca - minister - dyrektor IP: Piotr Kozakiewicz
Białoruś, Mińsk, Wołodarskiego 6, 220030
Tel.: + 375 17 2006378, + 375 17 2009581
instpol@instpol.by

Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Brześciu
konsul generalny: Anna Nowakowska
Białoruś, Brześć, Kujbyszewa 34, 224016
Tel.: +375 162270021 Tel. dyżurny: +375 292 009 400 Faks: +375 162203829
brzesc.kg.konsul@msz.gov.pl

Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Grodnie
konsul generalny: Andrzej Chodkiewicz
Białoruś, Grodno, Budionnego 48a, 230023
Tel.: +375 152 751650 Tel.: +375 152 751590 Tel.: +375 152 751595 Tel. dyżurny: +375 333117770 Faks: +375 152 751587
grodno.kg.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Mińsku

Białoruś, Mińsk, Kropotkina 91-A, 220002 Mińsk
Tel.: +375 17 284 99 80 do 1 Tel. dyżurny: +375 17 29 670 33 74 Faks: +37517 3342934

Polskie plac�wki dyplomatyczne i konsularne:

Ambasada RP
220034 Mińsk, ul. Rumiancewa 6
tel. (00375-17) 288-21-14, 288-23-13,
fax. 236-49-92, 233-97-50
www.embassypoland.nsys.by
e-mail:ambminsk@nsys.by

Wydział Konsularny Ambasady RP w Mińsku
220002 Mińsk, ul. Kropotkina 91A
tel. (00375-17) 284-99-80, 284-99-81
fax. 289-32-55
e-mail: konsulminsk@nsys.by

Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Mińsku
220030 Mińsk, ul. Wołodarskiego 6
tel. (00375-17) 200-42-64, 200-27-72, 222-48-19
fax. (00375-17) 200-49-74
e-mail: weh@nsys.by

Konsulat Generalny RP w Grodnie
230023 Grodno, ul. Budionnego 48A
tel. (00375-152) 75-15-95, 75-15-90
fax. 75-15-87
e-mail: kgrpgrodno@nsys.by
www: www.kgrpgrodno.nsys.by

Konsulat Generalny RP w Brześciu
224030 Brześć, ul. Kujbyszewa 34
tel. : 00375-162-270000, 270001
fax. 203829, adres
e-mail: konsulkg@brest.by