IRAN - przewodnik, porady, informacje

Wa�ne informacje dla podr�nych z Polski:

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE
Obywatele RP musz± posiadaæ wizê, zarówno na pobyt, jak i tranzyt. Mo¿na j± uzyskaæ w irañskiej placówce dyplomatycznej w Warszawie. Procedura wydania wizy trwa nawet oko³o miesi±ca. Wizy tranzytowe s± wystawiane na 5 dni, co czêsto (zw³aszcza gdy przejazd przez Iran chce siê po³±czyæ ze zwiedzaniem) jest okresem niewystarczaj±cym.
Obywatele polscy udaj±cy siê do Iranu na podstawie zwyk³ych paszportów w celach turystycznych na okres do 15 dni mog± ubiegaæ siê o wizy tak¿e na nastêpuj±cych lotniskach miêdzynarodowych: Teheran - Imam Khomeini, Teheran - Mehrabad, Sziraz, Tebriz, Meszhed. Dokumenty niezbêdne do uzyskania wizy na lotnisku: paszport wa¿ny co najmniej przez 6 miesiêcy od daty przylotu do Iranu, powrotny bilet lotniczy, jedno zdjêcie paszportowe. Op³ata za wystawienie wizy na lotnisku wynosi 50 USD od osoby. Nie ma mo¿liwo¶ci uzyskania wizy na l±dowych i morskich przej¶ciach granicznych.
Procedura przed³u¿ania wizy po przyje¼dzie jest skomplikowana i ¿mudna; wymaga z regu³y poparcia Ambasady RP w Teheranie. D³ugotrwa³a jest tak¿e procedura zalegalizowania pobytu w nowym paszporcie, wydanym w miejsce utraconego - mo¿e to trwaæ ok. 10 dni.

PRZEPISY CELNE
Wwóz i wywóz pieniêdzy odbywa siê na ogólnych zasadach (deklaracja celna). Wiêkszych kwot (ponad 1500 USD) nie wolno wywoziæ bez zezwolenia odpowiedniego banku. Nie wolno wwoziæ alkoholu (w tym piwa), wieprzowiny, a tak¿e wydawnictw o charakterze politycznym, antyislamskim lub erotycznym. Kasety magnetofonowe, wideo, p³yty DVD, VCD lub CD mog± byæ sprawdzane na granicy; w tym celu zatrzymywane s± do depozytu. Zakazany jest wywóz przedmiotów i sprzêtów mog±cych uchodziæ za antyki.

PRZEPISY PRAWNE
Przemyt lub posiadanie narkotyków zagro¿one s± bardzo surowymi konsekwencjami karnymi, ³±cznie z kar± ¶mierci.

SZCZEPIENIA, S£U¯BA ZDROWIA
W Iranie zgodnie z regulacjami WTO ¿adne dodatkowe szczepienia nie s± wymagane.  Opieka medyczna jest ogólnie dostêpna. Us³ugi ¶wiadczone s± zarówno w placówkach zdrowotnych pañstwowych jak i prywatnych; cudzoziemiec w ka¿dym przypadku musi za te us³ugi p³aciæ. Pomoc medyczna w placówkach prywatnych w ka¿dym zakresie jest na wysokim poziomie- porównywalnym z europejskim. Znajomo¶æ jêzyka angielskiego w¶ród irañskich lekarzy jest do¶æ powszechna. Wiêkszo¶æ lekarstw jest dostêpna w aptekach, najczê¶ciej s± to lokalne odpowiedniki zagranicznych leków, dostêpne s± równie¿ zagraniczne specyfiki.  Cena rutynowej wizyty lekarskiej wynosi 15-20 USD, u specjalisty 30-50 USD, u stomatologa 50-70 USD. Jest wiele prywatnych gabinetów lekarskich, gdzie ceny mog± byæ dwu- lub trzykrotnie wy¿sze.INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
W zwi±zku z utrzymywanym systemem subsydiów, w Iranie funkcjonuj± karty do tankowania i limity paliwowe. Cena nielimitowanego paliwa to ok. 0,7 - 0,8 USD za 1 litr. Wymagane jest miêdzynarodowe prawo jazdy. Nie ma mo¿liwo¶ci wjazdu na terytorium Iranu pojazdem zarejestrowanym za granic± bez wcze¶niejszego uzyskania pisemnej zgody w³adz irañskich b±d¼ posiadania Carnet de Passage; brak dokumentów ¶wiadcz±cych o uzyskaniu takiej zgody oznacza bezwzglêdne zatrzymanie pojazdu na granicy. Drogowe przej¶cia graniczne czynne s± najczê¶ciej przez kilka godzin dziennie; w czasie wa¿niejszych ¶wi±t mog± byæ zamkniête. Sieæ drogowa jest dobrze rozwiniêta, g³ówne drogi s± dobrej jako¶ci i maj± w³a¶ciwie oznakowanie, chocia¿ czê¶æ informacji dla kierowców mo¿e byæ podawana wy³±cznie w jêzyku perskim (drogowskazy, tablice informacyjne). Za przejazd niektórymi autostradami pobierane s± niewysokie op³aty. Benzyna jest ³atwo dostêpna na stacjach paliwowych, mog± natomiast wyst±piæ trudno¶ci z zakupem oleju napêdowego (jest on sprzedawany tylko na wybranych stacjach - przy trasach tranzytowych) - w Iranie silniki Diesla mog± posiadaæ tylko samochody ciê¿arowe. Ograniczenia ilo¶ciowe w zakupie paliwa obowi±zuj± na niektórych obszarach przygranicznych, szczególnie we wschodnim Iranie. Podczas prowadzenia pojazdu w Iranie, zw³aszcza po zapadniêciu zmroku, nale¿y zachowaæ szczególn± ostro¿no¶æ, gdy¿ wielu miejscowych kierowców nie przestrzega przepisów drogowych. W razie kolizji winê za jej spowodowanie najczê¶ciej przypisuje siê cudzoziemcowi.
Iran mimo posiadania bardzo dobrej sieci dróg znajduje siê na jednym z czo³owych miejsc w ¶wiecie je¶li idzie o ilo¶æ ¶miertelnych wypadków drogowych ze wzglêdu na kiepsk± jako¶æ techniczn± u¿ywanych samochodów, brawurê oraz s³abe wyszkolenie kierowców.

PODRÓ¯OWANIE PO KRAJU
W miejscowych ¶rodkach transportu (autokary, samoloty) panuje spore ob³o¿enie - bilety najlepiej kupowaæ z  wyprzedzeniem. W Teheranie funkcjonuje sieæ metra. Koszt ¶rodków transportu jest stosunkowo niewielki. Cudzoziemcy mog± zatrzymywaæ siê tylko w hotelach, motelach i guest-house’ach. Ograniczenia w podró¿owaniu dotycz± terenów wojskowych; poza tym niektóre obszary mog± byæ niedostêpne dla obcokrajowców z uwagi na sytuacjê polityczn± (pogranicze z Irakiem) lub aktywno¶æ band przestêpczych (pogranicze z Afganistanem i Pakistanem). Zdecydowanie odradza siê podró¿y do tych czê¶ci kraju. BEZPIECZEÑSTWO
Fala protestów i demonstracji po wyborach prezydenckich w czerwcu 2009 r., wywo³a³a zdecydowan± reakcjê irañskich si³ policyjnych i bezpieczeñstwa. T³umienie opozycji i zaostrzenie re¿imu doprowadzi³o do wzrostu napiêæ i niepokojów spo³ecznych. Nie odnotowano bezpo¶rednich zagro¿eñ dla cudzoziemców, lecz przy podró¿ach do Iranu w dalszym ci±gu zaleca siê zachowanie szczególnej ostro¿no¶ci. Zdecydowanie odradza siê zbli¿ania do miejsc ew. demonstracji. Ponadto nale¿y bezwzglêdnie powstrzymaæ siê od fotografowania lub filmowania tego typu sytuacji. Prowadzenie jakiejkolwiek dzia³alno¶ci dziennikarskiej, reporterskiej lub informacyjnej wymaga uzyskania akredytacji od stosownych organów pañstwowych. Z³amanie powy¿szego prawa grozi aresztowaniem i postawieniem powa¿nych oskar¿eñ, ze szpiegostwem w³±cznie.
Ze wzglêdu na typowo policyjny charakter kraju Iran jest wzglêdnie bezpieczny, je¶li chodzi o przestêpczo¶ci pospolit±. Oczywi¶cie s± miejsca gdzie przebywanie cudzoziemców mo¿e siê wi±zaæ z zagro¿eniem ze strony ludno¶ci miejscowej. Ambasada jest na bie¿±co informowana przez tutejszy MSZ o zakazie wjazdu do poszczególnych prowincji Iranu (prowincje przygraniczne z Irakiem, Afganistanem i Pakistanem, gdzie wystêpuje zagro¿enie ze strony grup terrorystycznych i przemytników narkotyków). Zagro¿enie przestêpczo¶ci± jest umiarkowane. Tury¶ci najczê¶ciej staj± siê ofiarami pospolitych kradzie¿y, jak wyrwanie torebki z rêki; czêsto sprawcami takich napadów bywaj± motocykli¶ci. Zdarza siê tak¿e, ¿e z³odzieje - udaj±c funkcjonariuszy s³u¿b porz±dkowych, si³ bezpieczeñstwa - pod pozorem kontroli kradn± paszport, pieni±dze lub inne cenne rzeczy. Wynajmuj±c przypadkowy samochód z kierowc±, nale¿y uwa¿aæ, by nie daæ siê okra¶æ: zdarzaj± siê kierowcy-oszu¶ci, którzy prosz± o popchniêcie auta, po czym odje¿d¿aj± z baga¿em; podobnie mo¿e siê zdarzyæ, gdy turysta wysi±dzie z samochodu, np. przed hotelem.
W Iranie, praktycznie na ca³ym jego terytorium, wystêpuje sta³e zagro¿enie trzêsieniem ziemi.
Wszystkim obywatelom polskim udaj±cym siê do Iranu zaleca siê rejestracjê pobytu na stronie www.e-konsulat.gov.pl lub nawi±zanie kontaktu z Ambasad± RP w Teheranie w celu zg³oszenia swojej obecno¶ci i podania numerów kontaktowych.

RELIGIA, OBYCZAJE
Oficjaln± religi± jest islam szyicki. Prawo irañskie opiera siê na prawie koranicznym (szariacie) i najczê¶ciej znacznie odbiega od miêdzynarodowych standardów. W Teheranie nabo¿eñstwa katolickie zapewnia Nuncjatura Apostolska (w jêzyku angielskim, w³oskim, francuskim oraz Farsi).
W Iranie obowi±zuje bezwzglêdny nakaz noszenia przez wszystkie kobiety i dziewczynki powy¿ej 9 lat chustek przykrywaj±cych w³osy i d³ugiego, lu¼nego p³aszcza zakrywaj±cego nogi (przynajmniej do kolan, przy jednoczesnym noszeniu spodni - spódnice, nawet do kostek, s± niewskazane) oraz pe³nych butów, niezale¿nie od pory roku. Mê¿czy¼ni nie mog± chodziæ w krótkich spodniach; w miejscach kultu (zw³aszcza na prowincji) nie powinni nosiæ koszul z krótkimi rêkawami. Ogólnie zalecane jest unikanie ekstrawagancji w ubiorze i wygl±dzie (np. mocnego makija¿u). W okresie ramadanu w miejscach publicznych nie mo¿na spo¿ywaæ posi³ków, piæ napojów ani paliæ papierosów. Dla w³asnego bezpieczeñstwa lepiej pytaæ o zgodê na fotografowanie.

PRZYDATNE INFORMACJE:
W Iranie nie s± akceptowane karty kredytowe i p³atnicze inne ni¿ wydane przez banki irañskie, nie ma natomiast problemu z wymian± euro lub dolarów amerykañskich.
Typowe jest zawy¿anie cen za towary i us³ugi wobec cudzoziemców; w wielu hotelach, zgodnie z irañskimi przepisami, ceny dla cudzoziemców s± znacznie wy¿sze.
W miesi±cach maj - wrzesieñ wystêpuje bardzo wysoka temperatura (do 50 st. C w cieniu). Na po³udniu kraju nale¿y liczyæ siê dodatkowo z wysok± wilgotno¶ci±.
Bezp³atny autostop praktycznie nie wystêpuje, wiêkszo¶æ kierowców oczekuje zap³aty za podwiezienie. Wiele nie oznakowanych samochodów jest w rzeczywisto¶ci taksówkami - wskazane jest uzgodnienie ceny za przejazd przed rozpoczêciem podró¿y.
Nale¿y liczyæ siê z problemami z roamingiem telefonów komórkowych.
Wystêpuj± trudno¶ci z dostêpem do Internetu.


Podczas planowania podró¿y do opisanego powy¿ej kraju, zalecamy zapoznanie siê z ostrze¿eniami dla podró¿uj±cych, zawieraj±cymi najnowsze informacje istotne dla bezpieczeñstwa obywateli polskich na ¶wiecie.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne w Polsce:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Islamskiej Republice Iranu
ambasador: Juliusz Goj³o
Iran, Teheran, Africa Ekspressway; Pirouz str. 1-3, 19-174
Tel. dy¿urny: +9821 8878 72 63 Tel. dy¿urny: +9821 8878 72 64 Tel. dy¿urny: +9821 8878 72 62 Faks: +9821 8878 8774
teheran.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Polskie plac�wki dyplomatyczne i konsularne: