FINLANDIA - przewodnik, porady, informacje

Wa�ne informacje dla podr�nych z Polski:

PRZEPISY WJAZDOWE
Obywatele polscy korzystaj± z prawa do swobodnego przep³ywu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Od 21 grudnia 2007 r. Polska sta³a siê cz³onkiem uk³adu Schengen, co m.in. oznacza zniesienie kontroli paszportowych na granicach wewnêtrznych l±dowych i morskich; kontrole paszportowe na lotniskach dla pasa¿erów udaj±cych siê samolotem do krajów strefy Schengen zosta³y zniesione w marcu 2008 r. Dokumentem podró¿y uprawniaj±cym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezale¿nie od jego celu) na terytorium Republiki Finlandii do 90 dni jest paszport b±d¼ dowód osobisty. Przed wyjazdem nale¿y siê upewniæ, czy dokument jest w wystarczaj±co dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie to¿samo¶ci. Ograniczenia swobodnego przemieszczania siê i pobytu mog± mieæ miejsce jedynie w przypadkach zagra¿aj±cych polityce bezpieczeñstwa pañstwa i zdrowiu publicznemu.
W przypadku pobytu nie przekraczaj±cego trzech miesiêcy obywatele UE uzyskuj± prawo pobytu w innym pañstwie cz³onkowskim bez ¿adnych dodatkowych warunków i formalno¶ci poza konieczno¶ci± posiadania wa¿nego dowodu to¿samo¶ci lub paszportu. Prawo swobodnego przemieszczania siê i pobytu uzyskuje te¿ cz³onek rodziny obywatela UE, niezale¿nie od jego przynale¿no¶ci pañstwowej.
PRZEPISY CELNE
Wewn±trz Unii Europejskiej nie ma granic celnych. Tury¶ci podlegaj± jednak ograniczeniom dotycz±cym wwozu ilo¶ci zakupionych i przewo¿onych towarów przeznaczonych do u¿ytku osobistego i nie podlegaj±cych odsprzeda¿y. Okre¶lenie „do u¿ytku osobistego” obejmuje towary przewo¿one z przeznaczeniem na prezenty, jednak¿e ich sprzeda¿ jest naruszeniem prawa i grozi ich konfiskat± oraz dodatkow± kar±. Konfiskacie mo¿e równie¿ podlegaæ pojazd, którym towary s± przewo¿one. Przyk³adowo, przewo¿one towary uznaje siê za s³u¿±ce do u¿ytku osobistego, je¿eli nie przekraczaj± ilo¶ci: 200 szt. papierosów, 200 szt. cygar, 1 kg tytoniu, 10 l mocnego alkoholu (np. wódki lub spirytusu), 90 l wina (w tym maksymalnie 60 l wina musuj±cego), 110 l piwa. Osoby poni¿ej 17. roku ¿ycia nie mog± przewoziæ wyrobów alkoholowych ani tytoniowych. Polscy tury¶ci, podobnie jak obywatele innych krajów UE, nie mog± ubiegaæ siê o zwrot podatku VAT od towarów zakupionych w krajach unijnych. Informacje o niezbêdnych dokumentach oraz op³atach za towary wwo¿one do Finlandii w zwi±zku z przesiedleniem siê do tego kraju mo¿na uzyskaæ w fiñskim urzêdzie celnym: National Board of Customs, Erottajankatu 2, 00120 Helsinki, P.O. Box 512, 00101 Helsinki, tel. 00358 9 6141, faks 00358 20 492 2852, www. tulli.fi (strona w jêzyku fiñskim, szwedzkim i angielskim).
Przywóz zwierz±t domowych z Polski (lub innego kraju UE) do Finlandii nie w celu odsprzeda¿y lub przekazania innemu w³a¶cicielowi jest mo¿liwy po przedstawieniu europejskiego paszportu dla zwierzêcia. Zwierzê musi mieæ wszczepiony mikroczip lub czytelny tatua¿ identyfikacyjny. Aktualny rejestr i adresy polskich lekarzy weterynarii uprawnionych do wystawiania takich paszportów znajduj± siê na stronie internetowej: www.vetpol.org.pl Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej, 00-565 Warszawa, al. Przyjació³ 1, tel./faks (22) 6289335, tel. (22) 6220955, e-mail: vetpol@vetpol.org.pl.
Obywatele polscy mog± przywoziæ do i wywoziæ z innych krajów Unii Europejskiej broñ i amunicjê odpowiadaj±c± celom ³owieckim lub w celu wziêcia udzia³u w imprezach sportowych. Niezbêdne jest do tego posiadanie Europejskiej Karty Broni Palnej wydanej przez pañstwo cz³onkowskie, wpisanie do niej broni oraz uwiarygodnienie powodu podró¿y z broni±.

MELDUNEK
Nie ma obowi±zku meldunkowego dla cudzoziemców przebywaj±cych w Finlandii do 3 miesiêcy.
UBEZPIECZENIE
Uznawane s± polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych. Obowi±zkowe jest wa¿ne ubezpieczenie komunikacyjne (przynajmniej OC). Poniewa¿ us³ugi w Finlandii s± drogie, zaleca siê wykupienie pe³nej polisy ubezpieczeniowej, obejmuj±cej równie¿ ubezpieczenie AC i NW. Ma to niebagatelne znaczenie w razie naprawy samochodu, holowania lub nieszczê¶liwego wypadku.

SZCZEPIENIA, S£U¯BA ZDROWIA
Nie ma zagro¿eñ sanitarno-epidemiologicznych; szczepienia nie s± obowi±zkowe. Osoby ubezpieczone w polskim NFZ podró¿uj±ce po Finlandii maj± prawo do skorzystania w nag³ych przypadkach z publicznej opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Udaj±c siê do lekarza, nale¿y okazaæ dokument potwierdzaj±cy ubezpieczenie, tj. Europejsk± Kartê Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), wydawan± przez NFZ. Aby j± otrzymaæ, wystarczy zg³osiæ siê do najbli¿szego oddzia³u NFZ. EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych us³ug medycznych, na takich samach zasadach, na jakich obywatele fiñscy korzystaj± z opieki zdrowotnej w swoim kraju, dlatego wyje¿d¿aj±cym za granicê zaleca siê wykupienie dodatkowych ubezpieczeñ prywatnych, które w razie konieczno¶ci pokryj± koszty leczenia w szerszym zakresie, jak równie¿ koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wskazane jest wykupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od nastêpstw nieszczê¶liwych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ). ¦wiadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmuj± tych przypadków. Szczegó³owe informacje o EKUZ zamieszczone s± na stronie internetowej: www.nfz.gov.pl.
W Finlandii obowi±zuje czê¶ciowa odp³atno¶æ za korzystanie z pomocy medycznej (np. kilkadziesi±t euro za wizytê lekarsk±, 26 EUR za ka¿dy dzieñ pobytu w szpitalu) oraz odp³atno¶æ za lekarstwa. Wydatki te pokrywa pacjent. Koszt wizyty lekarskiej to ok. 50 EUR za wizytê u lekarza internisty, ok. 80 - 100 EUR za wizytê u lekarza specjalisty. Informacje o ewentualnej refundacji poniesionych wydatków mo¿na uzyskaæ w NFZ. Obywatele polscy podejmuj±cy studia w kraju Unii Europejskiej maj± prawo do wszystkich us³ug medycznych niezbêdnych do tego, by stan ich zdrowia nie pogorszy³ siê podczas studiów. Oznacza to, ¿e mog± siê leczyæ nie tylko w przypadkach nag³ych (jak tury¶ci), ale otrzymaj± pomoc w ka¿dej potrzebie (np. w chorobie przewlek³ej), mog± wykonaæ na koszt ubezpieczalni niezbêdne badania okresowe czy korzystaæ z porad lekarzy specjalistów. Wyje¿d¿aj±c, nale¿y zabraæ ze sob± odpowiednie za¶wiadczenie o ubezpieczeniu na druku E wype³nione przez NFZ.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
Doradzamy, by osoby podró¿uj±ce przez Finlandiê do Rosji samochodem z leasingu zabra³y ze sob± stosowne upowa¿nienie firmy leasingowej. Samochody wynajmowane w krajach UE (np. w firmach Avis, Hertz) nie mog± bez odpowiedniego upowa¿nienia wje¿d¿aæ do Rosji. Z uwagi na czêste i tragiczne w skutkach kolizje ze zwierzyn± le¶n± (³osie na terenie ca³ego kraju, na pó³nocy renifery) nale¿y zachowaæ szczególn± ostro¿no¶æ na trasach poza terenem zabudowanym. Miêdzynarodowe prawo jazdy nie jest konieczne - obywatele polscy podczas czasowego pobytu w Finlandii mog± pos³ugiwaæ siê polskim prawem jazdy, natomiast przy d³u¿szych pobytach (ponad 12 miesiêcy), o charakterze innym ni¿ turystyczny, mog± wymieniæ w miejscowej policji polskie prawo jazdy na fiñskie. W okresie zimowym, tj. od 1 grudnia do koñca lutego, kierowcy maj± obowi±zek jazdy na oponach zimowych, jednak zaleca siê je równie¿ jesieni± i wiosn± ze wzglêdu na oblodzenia i zalegaj±cy ¶nieg. Mo¿na u¿ywaæ tak¿e opon z metalowymi kolcami. Przez ca³y rok obowi±zuje jazda z w³±czonymi ¶wiat³ami mijania. Na skrzy¿owaniach dróg i ulic obowi±zuje bezwzglêdne pierwszeñstwo dla jad±cych z prawej strony. Pasy bezpieczeñstwa musz± byæ zapiête przez wszystkich pasa¿erów. Obowi±zuje zakaz u¿ywania przez kierowcê telefonu komórkowego (dopuszczalne jest u¿ywanie zestawu g³o¶nomówi±cego). Równie¿ podczas postoju na ¶wiat³ach z³amanie tego przepisu jest bezwzglêdnie karane mandatem. Rygorystycznie przestrzegane s± zasady ruchu drogowego. W wielu miejscach jest on monitorowany za pomoc± kamer, o których informuj± odpowiednie tablice. Przekraczanie dozwolonej prêdko¶ci, przeje¿d¿anie na czerwonym ¶wietle, nie przepuszczanie pieszych na wyznaczonych dla nich przej¶ciach oraz jazda pod wp³ywem alkoholu (maksymalny dopuszczalny poziom alkoholu we krwi to 0,5 promila) karane s± bardzo surowo: wysok± grzywn±, a czasami aresztem. Wysoko¶æ wymierzonej przez policjê kary zale¿y od rodzaju wykroczenia oraz statusu maj±tkowego karanego; nie istnieje stosowany w wielu krajach taryfikator okre¶laj±cy z góry wysoko¶æ grzywny za dane wykroczenie. Mandaty rzêdu kilku tysiêcy euro nie s± rzadko¶ci±. Korzystanie z dróg i autostrad w Finlandii jest bezp³atne. Obowi±zuje zakaz tankowania samochodów z silnikami diesla specjalnym paliwem przeznaczonym tylko dla okre¶lonej grupy u¿ytkowników maj±cych zwolnienia podatkowe. Dystrybutory z takim paliwem znajduj± siê na niektórych stacjach i s± wyra¼nie oznaczone.

PODRÓ¯OWANIE PO KRAJU
Nie ma ograniczeñ z wyj±tkiem dobrze oznaczonych, zamkniêtych terenów wojskowych.

BEZPIECZEÑSTWO
Poziom przestêpczo¶ci w Finlandii jest ¶redni; nale¿y uwa¿aæ na coraz czêstsze kradzie¿e kieszonkowe, wyrywanie torebek, telefonów komórkowych itp., zw³aszcza w du¿ych centrach handlowych, na dworcach, w zaludnionych centralnych punktach miast i podczas imprez masowych.

PRZYDATNE INFORMACJE:
Karty kredytowe i p³atnicze s± w powszechnym u¿yciu, przy zak³adaniu konta wymagany jest paszport.
Koszty utrzymania w Finlandii s± bardzo wysokie.
Sklepy czynne s± przewa¿nie od godz. 9.00 do 21.00 w dni powszednie i od 9.00 do 18.00 w soboty. Banki czynne s± wy³±cznie w dni robocze w godz. 9.00-16.00. W niedziele mo¿na zrobiæ zakupy w mniejszych sklepach otwartych od 12.00 do 18.00 lub 21.00. Od czerwca do sierpnia oraz od po³owy listopada do ¶wi±t Bo¿ego Narodzenia sklepy s± czynne tak¿e w niedziele.
W Finlandii jêzykiem urzêdowym oprócz jêzyka fiñskiego jest szwedzki, u¿ywany zw³aszcza na Wyspach Alandzkich oraz na zachodnim wybrze¿u. Nazwy miejscowo¶ci na tablicach drogowych oraz nazwy ulic bardzo czêsto s± równie¿ dwujêzyczne. Pos³ugiwanie siê jêzykiem angielskim w kontaktach z wa¿niejszymi urzêdami, hotelami, kempingami, punktami informacji turystycznej i wiêkszymi sklepami nie stanowi problemu (poza ma³ymi miejscowo¶ciami, zw³aszcza na pó³nocy kraju).
W Finlandii du¿± wagê przywi±zuje siê do ochrony ¶rodowiska naturalnego, a jej obywatele oczekuj± pe³nego respektowania tej zasady przez turystów (zabieranie odpadków z miejsc biwakowania). £owienie ryb dozwolone jest po wykupieniu pozwolenia wa¿nego na dane województwo - mo¿na je kupiæ w fiñskich kioskach z pras± i rzeczami codziennego u¿ytku (R-kioski) oraz na wiêkszo¶ci stacji benzynowych. Na zbieranie grzybów i owoców le¶nych na w³asny u¿ytek nie s± potrzebne zezwolenia. Palenie ognisk i biwakowanie poza wyznaczonymi miejscami bezwzglêdnie wymaga zgody w³a¶ciciela terenu. Nale¿y pamiêtaæ o zachowaniu stosownej odleg³o¶ci od domostw po³o¿onych w lasach i zwracaæ uwagê na oznaczenia dróg i terenów prywatnych: yksityistie lub yksityisalue oznacza zakaz wchodzenia i wjazdu.
¯eglarze przybywaj±cy do Finlandii powinni zwróciæ uwagê na liczne podwodne ska³y. Zaleca siê cumowanie ³odzi na przystaniach. Cumowanie poza przystaniami jest dozwolone tylko w miejscach nie zajêtych przez domy letniskowe (lub za zgod± ich w³a¶cicieli).
Numer 112 to numer telefonu alarmowego s³u¿±cego do kontaktowania siê w nag³ych wypadkach z policj±, pogotowiem i stra¿± po¿arn±.
Kradzie¿ nale¿y bezzw³ocznie zg³osiæ w najbli¿szym komisariacie policji. Protokó³ policyjny bêdzie potrzebny do uzyskania odszkodowania od ubezpieczyciela. Jak najszybciej trzeba zastrzec zgubione lub skradzione karty p³atnicze i kredytowe. Je¶li zgubimy lub stracimy paszport lub inny dokument podró¿y, nale¿y nie tylko zg³osiæ to na policjê, lecz tak¿e w miarê szybko skontaktowaæ siê z polskim konsulatem.
W Finlandii panuje surowy klimat, zw³aszcza na pó³nocy kraju, gdzie nawet latem temperatura mo¿e wynosiæ ok. +10 st. C. Latem bardzo dokuczliwe s± komary.
Ró¿nica czasu w porównaniu z czasem polskim wynosi +1 godzina.
Pod adresem internetowym Fiñskiej Izby Turystycznej www.visitfinland.com mo¿na znale¼æ wiele interesuj±cych informacji turystycznych (równie¿ w jêzyku polskim). Tak¿e na stronie www.finland.fi znajduj± siê informacje turystyczne, polityczne oraz gospodarcze. Portale o Finlandii w jêzyku polskim: www.finlandia.pl, www.terve.pl.

Podczas planowania podró¿y do opisanego powy¿ej kraju, zalecamy zapoznanie siê z ostrze¿eniami dla podró¿uj±cych, zawieraj±cymi najnowsze informacje istotne dla bezpieczeñstwa obywateli polskich na ¶wiecie.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne w Polsce:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Finlandii
Ambasador: Janusz Niesyto
Finlandia, Helsinki, Armas Lindgrenin tie 21, 00570
Tel.: +3589 618 280 Tel. dy¿urny: +358 503 293 567 Faks: +3589 684 74 77
helsinki.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Polskie plac�wki dyplomatyczne i konsularne:

Ambasada RP w Helsinkach
Armas Lindgrenin tie 21
00570 Helsinki
Tel.: (00-35 89) 618 28 220, 618 28 210
Faks: (00-35 89) 684 74 77
E-mail: amb.poland@helsinki.inet.fi
Strona internetowa: www.helsinki.polemb.net

Konsulat RP w Espoo
Konsul honorowy Stefan Widomski (jêzyki: polski, angielski, fiñski)
c/o Articare Technologies Oy
Metsänpojankuja 3
02130 Espoo
Tel.: (00-358) (0*) 988-68-75-01
Fa: (00-358) (0*) 500-50-56-05
E-mail: stefan.widomski@wanadoo.fr

Konsulat RP w Turku
Konsul honorowy Jari A.Rastas (jêzyki: angielski, fiñski, szwedzki)
Niuskalankatu 2, 20380 Turk
Tel.: (00-358) (0*) 24-78-0352
Faks: (00-358) (0*) 24-78-0340
E-mail: etacom@kolumbus.fi