ETIOPIA - przewodnik, porady, informacje

Wa�ne informacje dla podr�nych z Polski:

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE
Obywatele polscy udaj±cy siê do Etiopii musz± posiadaæ wizê. Wiza turystyczna dla polskich obywateli wydawana jest dla przylatuj±cych na lotnisku w Addis Abebie za op³at± w wysoko¶ci 20 USD lub 17 EUR. Wiza turystyczna uzyskana na lotnisku jest jednokrotna i wa¿na przez 30 dni. W razie potrzeby mo¿na j± przed³u¿yæ w Immigration Authority przy Churchill Road w Addis Abebie. Procedura jest prosta, a wizê odbiera siê nastêpnego dnia. Przy wje¼dzie wymagany jest co najmniej 6-miesiêczny okres wa¿no¶ci paszportu. Nie ma mo¿liwo¶ci uzyskania wizy na ¿adnym przej¶ciu granicznym z krajami s±siaduj±cymi. Kary za pobyt w kraju bez wa¿nej wizy s± wysokie, a procedura uzyskania wizy wyjazdowej w tego typu przypadkach jest d³uga i uci±¿liwa. Osoby planuj±ce przekroczenie granicy etiopskiej drog± l±dow± mog± ubiegaæ siê o wizê w konsulacie Federalnej Demokratycznej Republiki Etiopii w Berlinie lub w Moskwie (brak placówki dyplomatycznej na terenie Polski). W przypadku wjazdu w³asnym ¶rodkiem transportu niezbêdne jest posiadanie Carnet De Passage (miêdzynarodowy dokument celny dla osób wyje¿d¿aj±cych do okre¶lonych pañstw, w tym Etiopii).

PRZEPISY CELNE
Osoby przybywaj±ce do Etiopii oraz opuszczaj±ce jej terytorium zobowi±zane s± zg³osiæ na przej¶ciu granicznym wwóz/wywóz wszelkiej obcej waluty o warto¶ci przekraczaj±cej 3000 USD. Opuszczaj±c terytorium Etiopii nale¿y przedstawiæ stosown± dokumentacjê ¼ród³a wszelkiej obcej waluty przekraczaj±cej powy¿sz± warto¶æ (dokumentacja sporz±dzona przed dat± wyga¶niêcia wa¿no¶ci etiopskiej wizy). Brak stosowania siê do tych przepisów grozi konfiskat± gotówki, a nawet wiêzieniem. Przepisy te dotycz± równie¿ osób dokonuj±cych tranzytu przez terytorium Etiopii powy¿ej 24 godzin.
Ponadto osoby przekraczaj±ce granicê Etiopii nie mog± wwoziæ ani wywoziæ lokalnej waluty (etiopskich birrów) powy¿ej kwoty 200 ETB. Odnotowano przypadki osób, które zosta³y aresztowane na lotnisku w Addis Abebie posiadaj±c wiêksz± kwotê w etiopskiej walucie i zosta³y skazane na kary kilkuletniego wiêzienia.
Wwóz profesjonalnego sprzêtu (kamery wideo, aparaty fotograficzne, urz±dzenia nagrywaj±ce oraz broñ strzelecka) wymaga zgody ministerstwa kultury i informacji lub urzêdu ds. ochrony ¶rodowiska. Amatorski sprzêt turystyczny mo¿na wwoziæ bez ograniczeñ. Kontrola na lotnisku skrupulatnie prze¶wietla baga¿ wyje¿d¿aj±cych. Sprawdzane s± zw³aszcza krzy¿e metalowe oraz wyroby ze skóry i ko¶ci zwierz±t chronionych.
Przy wywozie pami±tek o wiêkszej warto¶ci oraz dzie³ sztuki s³u¿ba celna mo¿e za¿±daæ pozostawienia tych przedmiotów na lotnisku przed odpraw± w celu sprawdzenia ich warto¶ci. Przedmioty te nie s± zwracane, dlatego najlepiej wcze¶niej uzyskaæ zgodê Muzeum Narodowego w Addis Abebie na ich wywóz, za¶ na wywóz wyrobów ze skór i ko¶ci dzikich zwierz±t - zgodê urzêdu ds. ochrony ¶rodowiska. Lokalny sprzedawca z regu³y powinien znaæ powy¿sze procedury.

MELDUNEK
Przy pobytach d³u¿szych ni¿ 30 dni wymagane jest przed³u¿enie wizy/rejestracja, których dokonuje siê w urzêdzie imigracyjnym.

UBEZPIECZENIE
Polisy ubezpieczeniowe nie s± obowi±zkowe. Zaleca siê jednak wykupienie polisy w miêdzynarodowej firmie ubezpieczeniowej - polskie towarzystwa nie s± w Etiopii znane. Przed wyjazdem nale¿y upewniæ siê, ¿e ubezpieczyciel ma w Etiopii agenta, który pokryje na miejscu koszty ratowania ¿ycia lub leczenia, na podstawie polisy wystawionej w Polsce. W innym wypadku ubezpieczony musi sam pokryæ ww. koszty, a nastêpnie ubiegaæ siê o ich refundacjê w Polsce.
Polisa powinna obejmowaæ równie¿ koszty ewakuacji drog± powietrzn± w szczególnie niebezpiecznych przypadkach zagro¿enia zdrowia i ¿ycia.

CHOROBY, SZCZEPIENIA, S£U¯BA ZDROWIA
Zaleca siê posiadanie miêdzynarodowej ksi±¿eczki szczepieñ z wa¿nym szczepieniem przeciw ¿ó³tej gor±czce (febrze). Okazanie ksi±¿eczki z wa¿nym szczepieniem przeciw ¿ó³tej gor±czce nie jest wymagane przy przylocie z Europy, natomiast z krajów afrykañskich, Ameryki Po³udniowej i Azji jest obowi±zkowe. Zaleca siê tak¿e szczepienia (szczepienia przypominaj±ce) przeciw: ¿ó³taczce typu A i B, tyfusowi, tê¿cowi, b³onicy, polio, gru¼licy i zapaleniu opon mózgowych. Na terenach po³o¿onych poni¿ej 2000 m n.p.m. wystêpuje zagro¿enie malari±. Z uwagi na stosunkowo czêste wystêpowanie szczególnie niebezpiecznej odmiany malarii - mózgowej - nale¿y zachowaæ szczególn± ostro¿no¶æ na terenach malarycznych i stosowaæ profilaktykê. Ze wzglêdu na du¿e zagro¿enie paso¿ytami i bakteriami pokarmowymi, zaleca siê spo¿ywanie wody butelkowanej, unikanie napojów z lodem niewiadomego pochodzenia oraz czêste mycie r±k (koniecznie przed ka¿dym posi³kiem). Nale¿y o tym pamiêtaæ zw³aszcza na prowincji, gdzie warunki higieniczne w hotelach i restauracjach pozostawiaj± wiele do ¿yczenia. Posi³ki w restauracjach, szczególnie tych czêsto uczêszczanych, zwykle s± bezpieczne. Nale¿y unikaæ spo¿ywania surowych jarzyn, zw³aszcza sa³aty, w przygodnych restauracjach, a tak¿e pamiêtaæ, ¿e ma³e restauracje mog± nie mieæ urz±dzeñ ch³odniczych.
Pañstwowa opieka zdrowotna jest na bardzo niskim poziomie. Nale¿y korzystaæ z prywatnych klinik. Stosunkowo tani  i godny polecenia jest szpital Balcha w Addis Abebie, w którym pracuje personel rosyjski, choæ oferowane us³ugi obejmuj± jedynie podstawowy zakres. W przypadkach powa¿nych oraz gdy trzeba wykonaæ specjalistyczne badania, zaleca siê klinikê przy Ambasadzie Szwedzkiej. Na prowincji do¶æ czêsto mo¿na spotkaæ o¶rodki zdrowia prowadzone przez misjonarzy. Koszt wizyty u lekarza wynosi oko³o 10,00 USD (szpital Balcha) oraz 150,00 USD (Klinika Szwedzka), a doby w klinice prywatnej - minimum 50 USD. Warto byæ zaopatrzonym w podstawowe leki przeciwgor±czkowe, reguluj±ce przemianê materii, a tak¿e przeciwmalaryczne w przypadku planowania podró¿y w tereny zagro¿one t± chorob±.  
Ograniczone zagro¿enie tr±dem, szczególnie w rejonach pozbawionych w³a¶ciwych warunków sanitarnych.
INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
W Etiopii obowi±zuje ruch prawostronny. Sieæ drogowa jest s³abo rozwiniêta. Poza nielicznymi wyj±tkami, w odleg³o¶ci powy¿ej 200 km od Addis Abeby szosy s± bardzo z³e, dlatego zalecane jest poruszanie siê samochodem z napêdem na cztery ko³a. Kierowcy etiopscy czêsto je¿d¿± nieostro¿nie i czêsto nie posiadaj± ubezpieczenia OC. Ruch utrudniaj± liczni piesi wchodz±cy na jezdniê w dowolnym miejscu i bez ostrze¿enia, a tak¿e zwierzêta domowe.
Wypo¿yczalnie samochodów s± stosunkowo liczne. Na jazdê po mie¶cie mo¿na wypo¿yczyæ zwyk³y samochód osobowy bez kierowcy. Na wyjazdy poza miasto samochód wypo¿ycza siê zawsze z kierowc±. Jest to wymóg agencji, a poza tym obecno¶æ Etiopczyka u³atwia rozeznanie na nieoznakowanych drogach i porozumiewanie siê na prowincji, gdzie jêzyki obce s± bardzo s³abo znane.
Orientacjê w miastach utrudnia brak nazw ulic oraz numeracji domów. Za punkty orientacyjne s³u¿± znane lokalnej ludno¶ci miejsca, które nic nie mówi± nowo przyjezdnym.

PODRÓ¯OWANIE PO KRAJU
Etiopia jest stosunkowo bezpiecznym i przyjaznym dla turystów krajem. Istniej± jednak ograniczenia dla podró¿owania po kraju dotycz±ce oznaczonych terenów wojskowych, stanu Ogaden, który jest zamkniêty dla turystów ze wzglêdu na trwaj±c± tam operacjê wojsk rz±dowych przeciwko separatystycznej partyzantce. Ograniczenia nadal obowi±zuj± te¿ w 50-kilometrowej strefie granicznej z Erytre± (granica z tym krajem jest zamkniêta, a tereny przygraniczne miejscami s± zaminowane).
Z uwagi na niedawne konflikty etniczne, nie zaleca siê wyjazdów do stanu Gambella.
W zwi±zku z atakiem na turystów przebywaj±cych w rejonie Erta Ale (Pó³nocny Afar), który mia³ miejsce w dniu 17 stycznia 2012 r., zdecydowanie odradza siê obecnie podró¿owanie w rejon Afar, a w szczególno¶ci na  Depresjê Danakilsk±.
Ze wzglêdu na konflikt w Somalii, zdecydowanie odradza siê te¿ podró¿e na wschodnie i po³udniowo-wschodnie krañce kraju, w pobli¿e granicy z Somali±, a tak¿e z Keni±, poza dolin± rzeki Omo. Przy granicy z Keni± operuj± przeciwne etiopskiemu rz±dowi grupy zbrojne, zdarzaj± siê równie¿ napa¶ci rabunkowe.
Z tego samego wzglêdu nale¿y równie¿ unikaæ podró¿owania w 50-kilometrowej strefie przygranicznej z Sudanem.
Poza Addis Abebê nale¿y podró¿owaæ z przewodnikiem znaj±cym uwarunkowania lokalne. Zaleca siê podró¿owanie wy³±cznie w ci±gu dnia (obecno¶æ na drogach ludzi, zwierz±t i nieo¶wietlonych pojazdów, a czasami tak¿e nielegalnych barier wznoszonych w celach rabunkowych) i tylko g³ównymi drogami. Komunikacja miêdzymiastowa i miejska jest dobrze rozwiniêta i stosunkowo tania, choæ czêsto niezbyt komfortowa. Dobr± alternatyw± dla komunikacji autobusowej jest komunikacja lotnicza. Linie narodowe Ethiopian Airlines, o renomie miêdzynarodowej, lataj± regularnie do wiêkszych miejscowo¶ci w kraju. Nocleg mo¿na znale¼æ w³a¶ciwie w ka¿dej miejscowo¶ci, choæ warunki czêsto mog± byæ bardzo prymitywne. Nale¿y liczyæ siê z brakiem bie¿±cej wody w toaletach. Warto mieæ w³asny ¶piwór i po¶ciel oraz ¶rodek owadobójczy.

BEZPIECZEÑSTWO
Etiopia jest uwa¿ana za kraj stosunkowo bezpieczny. Ciê¿kie przestêpstwa przeciw turystom zdarzaj± siê rzadko. Nale¿y zachowaæ ¶rodki ostro¿no¶ci w miejscach publicznych (m.in. na najwiêkszym targu Addis Abeby - Merkato czy w dzielnicy Piazza) ze wzglêdu na kradzie¿e kieszonkowe. Zdarzaj± siê przypadki oszustw, np. ze strony osób podaj±cych siê za przewodników, czy kradzie¿e z samochodów w trakcie postoju na ¶wiat³ach drogowych. Nale¿y unikaæ nocnych spacerów w miastach, zw³aszcza w Addis Abebie. W razie konieczno¶ci wskazane jest korzystanie z us³ug miejscowego, zaufanego przewodnika. Na terenach niezabudowanych lepiej zrezygnowaæ z podró¿y po zmroku - na drogach zdarzaj± siê liczne przeszkody (nieo¶wietlone pojazdy i zwierzêta hodowlane), a samochód mo¿e zostaæ obrabowany.
Na sytuacjê wewnêtrzn± wp³yw mog± mieæ wydarzenia w Somalii oraz Ogadenie. Wystêpuje zagro¿enie atakami terrorystycznymi, zw³aszcza w Addis Abebie, mo¿liwe s± równie¿ protesty lub zamieszki, dlatego nale¿y unikaæ wszelkich zgromadzeñ. Nie nale¿y podejmowaæ publicznych dyskusji na tematy polityczne.

RELIGIA, OBYCZAJE
Ludno¶æ Etiopii jest bardzo religijna i skrupulatnie przestrzega licznych postów okre¶lonych przez Etiopski Ko¶ció³ Ortodoksyjny. Wchodz±c do ko¶cio³ów etiopskich, nale¿y zdj±æ buty. Tury¶ci zwykle obowi±zani s± do wykupienia biletów wstêpu do ¶wi±tyñ, a tak¿e do wniesienia op³at za prawo do wykonywania zdjêæ. W okresach postu dania miêsne i rybne mog± byæ w restauracjach niedostêpne. Do¶æ liczn± grupê wyznaniow± stanowi± te¿ muzu³manie.
Umawiaj±c siê na spotkania nale¿y wzi±æ pod uwagê fakt, i¿ wiêkszo¶æ Etiopczyków liczy czas od wschodu do zachodu s³oñca, co w konsekwencji powoduje 6-godzinn± ró¿nicê pomiêdzy czasem etiopskim a czasem zachodnim (przyk³adowo godzina 6.00 zgodnie ze sposobem liczenia czasu w Etiopii mo¿e oznaczaæ 12.00 godzinê - po³udnie czasu europejskiego).


¦WIÊTA
W Etiopii obowi±zuj± nastêpuj±ce dni wolne od pracy:  wszystkie niedziele (soboty s± dniami roboczymi), 7 stycznia - Bo¿e Narodzenie, 19 stycznia - Timkat, Tabaski (¶wiêto ruchome), 2 marca - Rocznica Zwyciêstwa pod Adw±, Rocznica Urodzin Proroka Mahometa (¶wiêto ruchome), Wielki Pi±tek (przed Niedziel± Wielkanocn±, ¶wiêto ruchome), 1 maja - Miêdzynarodowe ¦wiêto Pracy, 5 maja - Dzieñ Zwyciêstwa Patriotów Etiopskich, 28 maja - Rocznica Obalenia Dergu, 11 wrze¶nia - Nowy Rok, 27 wrze¶nia - Meskel (Rocznica Odnalezienia Prawdziwego Krzy¿a), zakoñczenie ramadanu (¶wiêto ruchome).

PRZYDATNE INFORMACJE
Urzêdy s± czynne od poniedzia³ku do pi±tku od 8.30 do 12.30 i od 13.30 do 17.00. Sklepy s± na ogó³ czynne bez po³udniowej przerwy, czêsto do pó¼nych godzin wieczornych.
Lokalna waluta: etiopski birr (ETB). 1 USD= ok. 17,70 ETB (stan na listopad 2011).
Tylko banki uprawnione s± do wymiany pieniêdzy. Wymiana na czarnym rynku ma charakter nielegalny. Bankomaty i urz±dzenia do przyjmowania op³at kart± (poza kilkoma hotelami w Addis Abebie - karty Visa lub MasterCard) s± nieliczne. Nale¿y przywie¼æ dewizy w gotówce (najlepiej USD, ale koniecznie banknoty nie starsze ni¿ z 2001 r.) lub czeki podró¿ne (travellers-cheques - do realizacji w bankach w Addis Abebie). System bankowy jest bardzo s³abo rozwiniêty. W razie konieczno¶ci przekazania pieniêdzy z zagranicy mo¿na korzystaæ z biur Western Union (Western Union wyp³aca przekazane zza granicy pieni±dze tylko w lokalnej walucie).
Podró¿uj±c poza Addis Abeb±, nale¿y zaopatrzyæ siê w lokaln± walutê, poniewa¿ mo¿liwo¶ci wymiany dewiz s± czêsto ograniczone lub w ogóle ich nie ma.
Op³ata za noclegi w najlepszych hotelach w Addis Abebie wnoszona jest w birrach, na podstawie za¶wiadczenia o dokonaniu wymiany waluty. W innych hotelach takie za¶wiadczenie nie jest potrzebne. Tylko w kilku najlepszych hotelach w Addis Abebie mo¿na tak¿e p³aciæ kart± kredytow±.
Nale¿y bezwzglêdnie przestrzegaæ zakazu fotografowania niektórych obiektów, a zw³aszcza budynków, w których znajduj± siê instytucje pañstwowe, i mostów. Praktykowana jest konfiskata kamer fotograficznych, a nawet areszt.


Podczas planowania podró¿y do opisanego powy¿ej kraju, zalecamy zapoznanie siê z ostrze¿eniami dla podró¿uj±cych, zawieraj±cymi najnowsze informacje istotne dla bezpieczeñstwa obywateli polskich na ¶wiecie.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne w Polsce:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Federalnej Demokratycznej Republice Etiopii
ambasador: Jaros³aw Szczepankiewicz
Etiopia, Addis Abeba, Dej. Belay Zeleke Road, Gulele sub-City, Kebele 08, House No 583, P.O.Box 27207, 1000 Addis Ababa
Tel.: +251 11 157 41 89/90 Tel. dy¿urny: +251 912 841 191 Faks: +251 11 157 42 22
addisabeba.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Polskie plac�wki dyplomatyczne i konsularne:

Brak placówki dyplomatycznej