KUBA - przewodnik, porady, informacje

Wa�ne informacje dla podr�nych z Polski:

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE
Obywatel polski udaj±cy siê na Kubê obowi±zany jest do posiadania wizy odpowiedniej do celu planowanego pobytu lub tzw. karty turysty (Tarjeta de Turista), która te¿ jest rodzajem wizy, wydawanej wy³±cznie w celach turystycznych. Wizy wydaje konsulat kubañski w Warszawie, a karty turysty (indywidualne lub grupowe) mo¿na kupiæ tam¿e lub w niektórych biurach podró¿y. Przy przekraczaniu granicy wymagany jest 3-miesiêczny okres wa¿no¶ci paszportu, licz±c od planowanej daty wyjazdu z Kuby. Turysta obowi±zany jest równie¿ mieæ bilet powrotny lub umo¿liwiaj±cy kontynuacjê podró¿y. S³u¿by graniczne mog± odmówiæ prawa przekroczenia granicy bez podania powodu. Przed odpraw± paszportow± ka¿dy turysta maj±cy wizê obowi±zany jest wype³niæ formularz Tarjeta Internacional de Embarque y Desembarque. Podstemplowany formularz nale¿y zachowaæ, poniewa¿ bez niego niemo¿liwe jest opuszczenie Kuby, a uzyskanie nowego wymaga wielu zabiegów. Tury¶ci przyje¿d¿aj±cy na wypoczynek zorganizowany nie musz± udokumentowaæ posiadanych ¶rodków pieniê¿nych. Tury¶ci przyje¿d¿aj±cy indywidualnie powinni mieæ przynajmniej 100 CUC (lub równowarto¶æ tej kwoty w innej walucie wymienialnej) na ka¿dy dzieñ planowanego pobytu. S³u¿by graniczne egzekwuj± rygorystycznie ten wymóg. Posiadanie kart kredytowych traktowane jest jako spe³nienie tego warunku. W razie pobytu d³u¿szego ni¿ 30 dni wizê mo¿na przed³u¿yæ na miejscu. Formalno¶ci za³atwia siê we w³a¶ciwych urzêdach imigracyjnych Inmigración y Extranjería (adres w Hawanie: calle Factor y Final, Nuevo Vedado, Plaza de la Revolución) - wcze¶niej trzeba kupiæ znaczki op³aty skarbowej na sumê 25 CUC w jednym z oddzia³ów Banco de Crédito y Comercio. Nale¿y przed³o¿yæ do wgl±du paszport, bilet lotniczy i rachunek za op³acone zakwaterowanie. Przy wylocie z Kuby trzeba wnie¶æ obowi±zkow± op³atê lotniskow± w wysoko¶ci 25 CUC. Bez dokonania tej op³aty podró¿ny nie jest dopuszczany do odprawy paszportowej.PRZEPISY CELNE
Rzeczy przeznaczone do u¿ytku osobistego nie podlegaj± ocleniu. Zezwala siê na wwóz 2 butelek alkoholu i 200 szt. papierosów oraz lekarstw na w³asny u¿ytek (poza lekami psychotropowymi i krwiopochodnymi). Zezwala siê ponadto na wwóz towarów, których ³±czna warto¶æ nie przekracza 1000 CUC, przy czym podlegaj± one opodatkowaniu z zastosowaniem stawki progresywnej: towary o warto¶ci do 50,99 CUC - zwolnione z podatku, do 250,99 CUC - 100%, do 500,99 CUC - 150%, do 1000 CUC - 200%. Towary, których warto¶æ przekroczy 1000 CUC, zostan± zarekwirowane. Mo¿na wwie¼æ po 2 szt. urz±dzeñ audio-wideo, telewizorów i lodówek, o ile ich ³±czna warto¶æ nie przekracza 1000 CUC. Wwóz urz±dzeñ ³±czno¶ci radiowej, telefonów bezprzewodowych itd. wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia Ministerstwa Informatyki i Komunikacji. Przepisy fitosanitarne zakazuj± wwozu owoców, warzyw, sadzonek, nasion i pokarmów dla zwierz±t. Zakaz dotyczy równie¿ serów, wêdlin, miês i ich przetworów nie opakowanych hermetycznie. Hermetycznie opakowana ¿ywno¶æ mo¿e zostaæ wwieziona, je¿eli na opakowaniu znajduje siê informacja dotycz±ca producenta, terminu przydatno¶ci do spo¿ycia i wagi produktu. Wskazane jest zadeklarowanie wwo¿onej gotówki w kwocie przekraczaj±cej 5000 USD. Turysta, którego baga¿ przekracza limit wagowy okre¶lony przez przewo¼nika, musi wnie¶æ op³atê na rzecz pañstwa kubañskiego. Bez rachunku potwierdzaj±cego zakup mo¿na wywie¼æ jedynie 50 szt. cygar w opakowaniach lub 20 szt. luzem. Normy CITES zakazuj± wywozu zwierz±t morskich i l±dowych, endemicznych lub bêd±cych pod ochron± (np. ¿ó³wi, iguan, krokodyli, papug) oraz skór i wyrobów z tych zwierz±t. Na wywóz antyków i dzie³ sztuki, w tym równie¿ rêkodzie³a i rzemios³a artystycznego wiêkszej warto¶ci, nale¿y uzyskaæ zezwolenie, wydawane przez Registro Nacional de Bienes Culturales Departamentu Dziedzictwa w Ministerstwie Kultury. Na wywóz wiêkszej ilo¶ci z³ota czy srebra nale¿y mieæ zezwolenie Banco Nacional de Cuba. Nie zezwala siê na wywóz wiêcej ni¿ 3 du¿ych muszli. Wywóz alkoholu ograniczony jest do 6 butelek. Obowi±zuje zakaz wywozu miejscowych walut w kwotach przekraczaj±cych 100 CUP i 200 CUC.

PRZEPISY PRAWNE
Miejscowe w³adze surowo zwalczaj± przestêpczo¶æ narkotykow±. Wysokie kary wiêzienia gro¿± równie¿ za organizowanie lub sprzyjanie nielegalnej emigracji obywateli kubañskich. Za jakiekolwiek kontakty z przedstawicielami opozycji grozi aresztowanie i wydalenie z kraju. Za ka¿dy dzieñ pobytu w areszcie imigracyjnym pobierana jest op³ata w wysoko¶ci 37 CUC. Nie ma przepisów, które umo¿liwia³yby cudzoziemcom odzyskanie przy wyje¼dzie podatku VAT za zakupione na Kubie towary.

UBEZPIECZENIE
Polisa ubezpieczeniowa od nastêpstw nieszczê¶liwych wypadków i kosztów leczenia jest obowi±zkowa a jej brak mo¿e stanowiæ podstawê do odmowy wjazdu na Wyspê. Nale¿y siê przy tym upewniæ, czy firma ubezpieczeniowa ma przedstawiciela uprawnionego do dzia³ania na obszarze Ameryki £aciñskiej i z jak± instytucj± kubañsk± on wspó³pracuje.SZCZEPIENIA, S£U¯BA ZDROWIA
Nie s± wymagane ¿adne szczepienia ochronne. Wystêpuje tu okresowo zagro¿enie takimi chorobami, jak: ameboza, denga, denga krwotoczna, wirusowe zapalenie spojówek. Najczê¶ciej wystêpuj± zatrucia pokarmowe, w szczególno¶ci po spo¿yciu potraw z owocami morza. Nie wolno piæ nie przegotowanej wody ani spo¿ywaæ nie umytych warzyw i owoców. Odradza siê spo¿ywanie sa³aty. Czêste s± równie¿ przypadki poparzeñ s³onecznych oraz zaburzenia funkcjonowania uk³adu kr±¿enia wywo³ane wysok± temperatur± powietrza, jego du¿± wilgotno¶ci± i raptownymi skokami ci¶nienia (zw³aszcza w okresie huraganów). Z uwagi na wystêpuj±ce okresowo burze elektromagnetyczne osoby z rozrusznikiem serca powinny zasiêgn±æ przed podró¿± porady lekarza specjalisty. Nie wszystkie miejscowe biura podró¿y zapewniaj± opiekê lekarsk± uczestnikom wycieczek grupowych. W niektórych wiêkszych hotelach jest lekarz pierwszego kontaktu (koszt wizyty to ok. 30 CUC). W Hawanie specjalistyczn± opiekê medyczn± na do¶æ dobrym poziomie oferuj±: Centro de Investigaciones Medico-Quirurgicas CIMEQ (calle 216 y 11B, Siboney), Clínica Central Cira García (calle 20 y avenida 41 No. 4101, Miramar), Hospital Hermanos Ameijeiras (calle San Lazaro 701, Centro Habana), Hospital Ortopédico Frank País (avenida 51 No. 19603, Marianao), Centro Internacional de Retinosis Pigmentaria (calle L y 13, Vedado). Apteki miêdzynarodowe oferuj± leki w ograniczonym zakresie; ich ceny s± wysokie. Dzieñ pobytu w szpitalu (z wy¿ywieniem, bez lekarstw i zabiegów) kosztuje 130 CUC za pierwszy dzieñ i 90 CUC za ka¿dy nastêpny, wizyta lekarska 30-50 CUC, analizy ambulatoryjne do 30 CUC, za³o¿enie gipsu ok. 25 CUC. Placówki honoruj± karty kredytowe, o ile nie s± one wydane przez banki amerykañskie lub z kapita³em amerykañskim. Za us³ugi wystawiane s± rachunki, które mog± stanowiæ podstawê do ubiegania siê o zwrot poniesionych kosztów leczenia. Placówki s³u¿by zdrowia obs³uguj±ce cudzoziemców znajduj± siê w ka¿dym wiêkszym mie¶cie.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
Na drogach obowi±zuje ruch prawostronny. Sygnalizacja ¶wietlna umieszczana jest za skrzy¿owaniem. Na rondzie pierwszeñstwo maj± pojazdy nadje¿d¿aj±ce z prawej strony. Polskie prawo jazdy jest honorowane przez okres 6 miesiêcy od daty przekroczenia granicy, zaleca siê jednak posiadanie miêdzynarodowego prawa jazdy. Nie ma obowi±zku wykupienia ubezpieczenia OC, AC czy NW. Spó³ka ASISTUR SA oferuje ubezpieczenia komunikacyjne. Ubezpieczenie wymagane jest jednak w przypadku wynajmu pojazdu ko³owego lub jednostki p³ywaj±cej. Jest ono z regu³y wliczane w cenê wynajmu. Nale¿y tego dopilnowaæ we w³asnym dobrze pojêtym interesie. Polskie polisy komunikacyjne nie s± uznawane. Niektóre odcinki autostrad s± p³atne. Paliwo nale¿y tankowaæ wy³±cznie na stacjach benzynowych ORO NEGRO lub CUPET.

PODRÓ¯OWANIE PO KRAJU
Nie ma ograniczeñ w podró¿owaniu po kraju z wyj±tkiem oznakowanych stref specjalnych (w tym amerykañskiej bazy wojskowej w Guantanamo). Odradza siê podró¿e na Kubê w okresie od czerwca do listopada, gdy¿ na Oceanie Atlantyckim, Morzu Karaibskim i w Zatoce Meksykañskiej tworz± siê w tym czasie liczne huragany, stanowi±ce bezpo¶rednie zagro¿enie dla zdrowia i ¿ycia. Z obserwacji wynika, ¿e w okresie od listopada do marca warunki pogodowe s± najbardziej sprzyjaj±ce. Mo¿na siê równie¿ przemieszczaæ po kraju kolej±. Istniej± dwa rodzaje poci±gów: normal i especial. Samochód mo¿na wynaj±æ w jednej z sieci rent-a-car: REX, Cuba Car, Transtur. Mo¿na korzystaæ bezpiecznie z us³ug korporacji taksówkowych Cubataxi (tel. 855 55 55 i 866 66 66). Cudzoziemiec, który nie korzysta z us³ug hoteli, mo¿e siê zatrzymaæ na nocleg jedynie w kwaterach prywatnych (casas particulares) maj±cych licencje uprawniaj±ce do przyjmowania turystów. Podczas szukania kwater prywatnych nale¿y zwróciæ uwagê na standard, poniewa¿ za tak± sam± cenê mo¿na znale¼æ kwatery na bardzo dobrym albo bardzo niskim poziomie.

BEZPIECZEÑSTWO
W ostatnich latach na Kubie nasili³a siê przestêpczo¶æ pospolita, g³ównie ze wzglêdu na zubo¿enie spo³eczeñstwa. Coraz czê¶ciej zdarzaj± siê kradzie¿e w pokojach hotelowych. Wzrasta liczba w³amañ do samochodów, kradzie¿y torebek damskich, bi¿uterii, sprzêtu fotograficznego i telefonów komórkowych. Nie nale¿y liczyæ za bardzo na pomoc policjantów, patroluj±cych przez ca³± dobê najwa¿niejsze punkty w atrakcyjnych turystycznie miastach. Zdarzaj± siê natomiast przypadki wy³udzania drobnych kwot przez policjantów, którzy zatrzymuj± pojazdy z wypo¿yczalni (na rejestracji turystycznej) pod pretekstem wykroczeñ komunikacyjnych. W stolicy nale¿y unikaæ poruszania siê, zw³aszcza po zachodzie s³oñca, po takich dzielnicach jak Centro Habana (okolice dawnego barrio Colón, ulice Amistad i Monte), Habana Vieja (ulice Sol, Jesus Maria, Aguacate), a tak¿e Lavton, Cerro, 10 de Octubre, San Miguel del Padron, Arroyo Naranjo. Nale¿y w sposób szczególny zadbaæo zabezpieczenie przed kradzie¿± paszportów, kart kredytowych, dokumentów podró¿y itd.

RELIGIA, OBYCZAJE
Religi± wiod±c± jest katolicyzm. Stosunkowo licznie reprezentowany jest równie¿ protestantyzm. Kultywowana jest ponadto regla de ocha (santería), pierwotnie religia niewolników przywiezionych z Czarnego L±du, siêgaj±ca swymi korzeniami pocz±tków XVII w. Dzi¶ stanowi synkretyczne po³±czenie wierzeñ w rozliczne bóstwa afrykañskie z religi± chrze¶cijañsk±. Co roku 817-osobowa Rada Kap³anów Starszych Yoruba odczytuje, zgodnie z wielowiekow± tradycj±, Pismo Ifa zawieraj±ce przepowiednie i zalecenia na dany rok. Jest to przekazywany z pokolenia na pokolenie zawi³y system interpretacji znaków wystêpuj±cych w otoczeniu, spisany w ¦wiêtej Ksiêdze Ifa, zwanej te¿ Dzie³em Oddun. W sk³ad Rady wchodz± Babalawos (kap³ani). W stolicy wyodrêbniaj± siê trzy g³ówne o¶rodki propaguj±ce aktywnie tê religiê: s± to dzielnice Regla, Guanabacoa i 10 de Octubre. Nieoficjalne ¼ród³a podaj±, ¿e 75% ludno¶ci Kuby praktykuje santeríê.
¦WIÊTA
Dni wolne od pracy to: 1 i 2 stycznia - Dia de la Liberación (Dzieñ Wyzwolenia), 1 maja - Miêdzynarodowy Dzieñ Pracy, 25, 26, 27 lipca - obchody Insurekcji Narodowej (rocznica szturmu na koszary Moncada), 30 lipca - Dzieñ Mêczenników Rewolucji, 10 pa¼dziernika - rocznica wybuchu Walk o Niepodleg³o¶æ (dzieñ pamiêci poleg³ych w wojnach narodowowyzwoleñczych), 25 grudnia - Bo¿e Narodzenie. Na 17 grudnia przypada jedno z wa¿niejszych ¶wi±t w kalendarzu religijnym Kubañczyków. W Ko¶ciele katolickim obchodzony jest dzieñ ¶w. £ukasza (¶w. £azarza). Do miejscowo¶ci Rincón w prowincji Hawana, gdzie znajduje siê sanktuarium San Lázaro (ikonê ¶w. £azarza przywieziono z Hiszpanii do Hawany w XVI w.), przybywaj± przez ca³y tydzieñ rzesze kalek, ociemnia³ych, upo¶ledzonych umys³owo, paralityków, trêdowatych, chorych na ³uszczycê, padaczkê, AIDS, choroby weneryczne. Szacuje siê, ¿e co roku w uroczysto¶ciach ofiarnych i dziêkczynnych w Rincón bierze udzia³ blisko 200 tys. pielgrzymów. Natomiast dla wyznawców santeríi dzieñ 17 grudnia jest ¶wiêtem Babalu Aye. Bóstwo to znane jest równie¿ w innych krajach jako Legba Pied Casse (Haiti), Legba (Republika Dominikany), Sakpana (Trynidad i Tobago), Omolu, Shapanan, Sakpata, Obaluaie, Alapo (Brazylia).

PRZYDATNE INFORMACJE:
Banki, urzêdy, instytucje u¿yteczno¶ci publicznej i punkty handlowo-us³ugowe nie honoruj± kart kredytowych VISA, CABAL, MasterCard, VISA Electron ani czeków, w tym czeków podró¿nych, wydanych przez banki amerykañskie lub inne banki z udzia³em kapita³u amerykañskiego. Przed wyjazdem z Polski nale¿y dowiedzieæ siê we w³asnym banku, czy posiadane karty kredytowe bêd± dzia³a³y na Kubie. Istnieje mo¿liwo¶æ przekazania ¶rodków pieniê¿nych z Polski za po¶rednictwem Agencji ASISTUR S.A. - adres w Hawanie: Prado 208, miêdzy Colon i Trocadero, tel. (53-7) 862 86 24, 862 87 94, faks (53-7) 866 55 67. Wp³ata musi byæ dokonana w euro. Agencja Western Union realizuje wy³±cznie limitowane przekazy pieniê¿ne z terytorium USA na rzecz osób zamieszka³ych na sta³e na wyspie.
Dolar amerykañski w obrocie gotówkowym zosta³ obci±¿ony dodatkowym podatkiem w wysoko¶ci 10%, co w praktyce spowodowa³o wycofanie tej waluty z obrotu gotówkowego na terytorium Republiki Kuby. W rozliczeniach gotówkowych, na wewnêtrznym rynku dewizowym, USD zosta³ zast±piony przez CUC, kubañskie peso wymienialne - peso convertible. W rozliczeniach gotówkowych na rynku wewnêtrznym dla turystów i cudzoziemców jedyn± obowi±zuj±c± walut± jest kubañskie peso wymienialne CUC. Jest to waluta Banku Centralnego Kuby, wymienialna wy³±cznie na terenie Kuby, wystêpuj±ca w postaci banknotów 100, 50, 20, 10, 5 i 1 peso oraz bilonu 1 peso, 50, 25, 10, 5, 1 centavo. Do obiegu s± dopuszczone inne waluty, takie jak: euro, dolar kanadyjski, funt szterling, frank szwajcarski. Na terenie kraju funkcjonuje sieæ pañstwowych kantorów wymiany walut - CADECA.
W porównaniu z Polsk± ceny na Kubie s± ¶rednio trzykrotnie wy¿sze. Cudzoziemcy s± zobligowani do zaopatrywania siê w produkty w sklepach nale¿±cych do sieci handlowych Tiendas Panamericanas, Cubalse, Palco, gdzie p³aci siê w walucie wymienialnej CUC. Owoce, warzywa i miêso wieprzowe mo¿na kupowaæ za peso (nacional) CUP na bazarach i w kioskach z warzywami.
Koszt po³±czenia telefonicznego z Polsk± to ok. 4,20 CUC za 1 minutê z telefonu komórkowego, ok. 5,90 CUC za 1 minutê z telefonu stacjonarnego.Spó³ka ASISTUR S.A. ¶wiadczy us³ugi w zakresie ubezpieczeñ, pomocy medycznej, finansowej, prawnej, transportu, tak¿e sanitarnego i przewozu zw³ok, rezerwacji lotniczych i hotelowych (e-mail: ventas@asistur.get.cma.net).
Na terenie Kuby dzia³a miêdzynarodowa firma spedycyjna DHL (adres w Hawanie: calle 26 esquina a avenida 1ra, Miramar).
Praktycznie nie funkcjonuje komunikacja miejska. W ostatnim czasie nast±pi³a jednak pewna poprawa na niektórych liniach autobusowych.
Napiêcie w sieci - 110 V, 60 Hz, w hotelach i niektórych domach - 220 V, 60 Hz. Stosowane s± wtyczki z prostok±tnymi p³askimi bolcami typu pó³nocnoamerykañskiego.
Ró¿nica czasu miêdzy Warszaw± a Hawan± wynosi 6 godzin (minus). Czas letni obowi±zuje od koñca marca do koñca pa¼dziernika.


Podczas planowania podró¿y do opisanego powy¿ej kraju, zalecamy zapoznanie siê z ostrze¿eniami dla podró¿uj±cych, zawieraj±cymi najnowsze informacje istotne dla bezpieczeñstwa obywateli polskich na ¶wiecie.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne w Polsce:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Kuby
ambasador: Ma³gorzata Galiñska-Tomaszewska
Kuba, Hawana, calle G No. 452, esq. a 19, Vedado, 10400
Tel.: +53 7 8332440 Tel. dy¿urny: +53 7 8332439 Faks: +53 7 8332442
hawana.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Polskie plac�wki dyplomatyczne i konsularne: